Vele Hilversumse collega’s hebben te maken met seizoensarbeid. ’s Winters is het zenden, roeien en vragen stellen geblazen, maar in de zomer kan men zich van een heel andere kant tonen. Ook aan zichzelf.
Zoiets helpt enorm bij het voorkomen van beroepsdeformatie en aangekoekte zelfbeelden.
Zo zou een mens zich in de rol van presentatettetje gemakkelijk kunnen gaan verbeelden enorm extravert en sociaal te zijn. En daardoor vergeten de eenzelvige zwerver in zichzelf te voeden, die aldus omkomt van honger en verwaarlozing.
Daarom loop ik nu in de Midi-Pyreneeën een stuk van het pelgrimspad richting Santiago de Compostella.
Mij gaat het niet om dat eeuwenlang bezochte magische einddoel, maar om het van huis gaan. Om net als Roodkapje het door mijzelf platgetreden pad te verlaten.
Het reiken is me liever dan het bereiken, bedenk ik als ik m’n trouwe, oerlelijke schoenen uitdoe om de blaar op m’n hiel te inspecteren.
Juist achter een zogenaamd einddoel zal de horizon immer lonken en knipogen. Net zoals op ieders levenspad.
Op zoek naar een pleister, vind ik in de zak van m’n spijkerbroek een verkreukelde, meegewassen papiersnipper met een flard van een vertaald gedicht van Herman Hesse:

‘Slechts wie kan weggaan en tot reizen is bereid,
ontkomt aan de verlamming die de sleur ons brengt.
Misschien stuurt ook ons stervensuur ons ooit,
heel jong nog, nieuwe oorden tegemoet.
De oproep die het leven aan ons doet, sterft nooit:
Kom hart, neem afscheid en genees maar goed.’

Pfff…Ik steek de snipper terug en weet dat het pad vandaag nog hobbeliger en steiler wordt.
Thuisgebleven geliefden vreesden dat eenzaamheid mijn grootste struikelblok zou vormen.
Maar ik vermijd juist de pelgrimsoorden waar talloze voetgangers ‘s nachts uitrusten. En overdag kom ik gelukkig bijna niemand tegen. Mij is het een raadsel dat pelgrims vrolijk kwetterend gezamenlijk optrekken.
Deze woestijn van eenzaamheid, de hitte, het hijgende klimmen -om over het krampende dalen nog maar te zwijgen- maken een mens zacht, soms huilerig. En blaren weten me nu al te vertellen dat hiel en ziel verbonden zijn. Toch voel ik me niet alleen. Tallozen zijn mij vooruitgesloft. Ik loop in een traditie en zoek op m’n I-pod de Années de Pèlerinage van Franz Liszt.
Deze stukken zijn minder virtuoos dan men van de branieschopper Liszt vaak weet en ademen een harmonieuze expressie die de monnik in hem eren. De muziek is gebaseerd op indrukken die Liszt opdeed tijdens de reizen die hij zijn hele leven maakte.
De verschillende delen hebben troostende titels en zijn mij als richtingaanwijzers op dit avontuurlijke pad dat voortdurend nieuwe perspektieven en uitdagingen biedt:
‘Aan de oever van een bron’,
‘Storm’,
‘De heimwee naar het moederland’,
‘Tranen om tegenslagen’,
‘Klaaglied bij de cipressen’.
En de muzikale pelgrimage van Liszt eindigt met :
‘Verheft uw hart’, Sursum Corda.
Pffff, het lijkt onze C.V. wel…..

Column voor
‘Geloven Onderweg’,
Dominicaans tijdschrift voor bezinning, bezieling en beweging

Column voor:
NieuwWij

(column voor de Ikonkrant 2, 2010)

Ik had er al zo’n vermoeden van: Eva naar wiens beeltenis wij meisjes geschapen zijn moet haast wel ondernemend en opgeruimd geweest zijn. Anders was ze nooit op onderzoek uitgegaan.
Zo ook Alida. Als jonge heilsoldate werd ze naar die grote vreemde stad Amsterdam gezonden. Naar z’n hartje nog wel. Het was er rood van het licht. Er zaten meisjes achter de ramen vriendelijk te wezen voor de verkleumde mannen in de straat.
Voor Alida was dat een heel vertrouwd en liefdevol beeld: Ook haar moeder zat altijd achter het venster op haar echtgenoot te wachten.
Zo schreed de jonge soldate open en zonder oordeel Gods speciale werkterrein binnen.
Maar, lachte de nu stokoude luitenant-kolonel me toe, die onschuld is er nu wel af hoor.
Haar heerlijke anekdotes over de pooiers, dronkelappen en schietgevaarlijken , ik zal ze nooit meer vergeten.
En toen volgde haar schrandere analyse: De kinderen die majoor Bosshardt op de wallen heeft zien opgroeien, waren zo vertrouwd met het rosse leven dat ze er later niet naar taalden. In volle vrijheid hebben ze als jong volwassenen hun geboorteplek verlaten om elders succesvol te worden. Dit in tegenstelling tot de deerniswekkende keurig opgevoeden die later gezogen werden naar de poel des verderfs, puur en alleen omdat hen dat verboden was. Wat niet mag, zuigt blijkbaar aan. Net als die verboden boom waar Eva van plukte.
Misschien blijkt het kwaad, de duisternis wel niet zoveel om het lijf te hebben als je gewoon vriendjes met hem wordt. Er de humor van inziet.
Pas als je het donker buiten je deur wilt houden of het probeert te onderdrukken, wordt het misschien wel groter.
Wat een inspirerend perspektief krijg ik via deze oude dochter van Eva. Moedig gewoon je goede eigenschappen aan en lach wat om die zogenaamde zelfkant van de mens.
Want duisternis bestaat alleen maar bij afwezigheid van licht. Alleen licht heeft een bron. Een kaarsje, een lamp, de zon. Zodra je die bron ontsteekt is de duisternis als sneeuw voor de zon verdwenen. Op de vlucht geslagen. Het donker heeft dan geen schijn van kans meer.
En daarom ben ik zo dol op deze donkere dagen. Voordat er weer licht gloort. Op onze schaduwzijde. Daar in de verte glinsteren lichtjes. Ik zie ze in de ogen van de majoor. Het mag pikkedonker worden. Want als we er genoeg van hebben, weten we het lichtknopje te vinden.

De 93-jarige majoor die eigenlijk luitenant-kolonel is. In Gods eigen leger. Zelden heb ik zo’n humoristische, avontuurlijke, moedige en ook oordeelloze sexegenote in de ogen mogen kijken. Alsof ik de oermoeder Eva in het gelaat zag.
Ik had er al zo’n vermoeden van: Eva naar wiens beeltenis wij meisjes geschapen zijn moet haast wel ondernemend en opgeruimd geweest zijn. Anders was ze nooit op onderzoek uitgegaan.
Zo ook Alida. Als jonge heilsoldate werd ze naar die grote vreemde stad Amsterdam gezonden. Naar z’n hartje nog wel. Het was er rood van het licht. Er zaten meisjes achter de ramen vriendelijk te wezen voor de verkleumde mannen in de straat.
Voor Alida was dat een heel vertrouwd en liefdevol beeld: Ook haar moeder zat altijd achter het venster op haar echtgenoot te wachten.
Zo schreed de jonge soldate open en zonder oordeel Gods speciale werkterrein binnen.
Maar, lachte de nu stokoude luitenant-kolonel me toe, die onschuld is er nu wel af hoor.
Haar heerlijke anekdotes over de bartypes, dronkelappen en schietgevaarlijken , ik zal ze nooit meer vergeten.
En toen volgde haar schrandere analyse: De kinderen die majoor Bosshardt op de wallen heeft zien opgroeien, waren zo vertrouwd met het rosse leven dat ze er later niet naar taalden. In volle vrijheid hebben ze als jong volwassenen hun geboorteplek verlaten om elders succesvol te worden. Dit in tegenstelling tot de deerniswekkende keurig opgevoeden die later gezogen werden naar de poel des verderfs, puur en alleen omdat hen dat verboden was. Wat niet mag, zuigt blijkbaar aan. Net als die verboden boom waar Eva van plukte.
Misschien blijkt Koning Kwaad wel niet zoveel om het lijf te hebben als je gewoon vriendjes met hem wordt. Er de humor van inziet.
Maar als je de duisternis buiten je deur wilt houden of het probeert te onderdrukken , dan wordt het groter.
Wat een inspirerend nieuwjaarsdoorkijkje krijg ik via deze oude dochter van Eva. Moedig gewoon je goede eigenschappen aan en lach wat om die zogenaamde zelfkant van de mens.
Want duisternis bestaat alleen maar bij afwezigheid van licht. En licht heeft een bron. Een kaarsje, een lamp, de zon. Zodra je die bron ontsteekt is de duisternis als sneeuw voor de zon verdwenen. Op de vlucht geslagen. Het donker heeft dan geen schijn van kans meer.
Ik zie dit nieuwe jaar wel zitten, ook al blijft het voorlopig nog donker.
In de verte wenken pretlichtjes. Van haar. Of zijn het uw ogen die oplichten?

Klinkt als Hoe schoon is mijn heide? Eigenlijk een hele goeie vraag voor de laatste week van het jaar. Ten eerste is ie reuze praktisch: is mijn vuurwerk wel in orde? Maar het is ook een spirituele check up: hoe snel ben ik op de kast te krijgen? Mijn zelfbeeld is het afgelopen jaar geweest: niet snel. Ik train mijzelf namelijk met behulp van het tibetaans boeddhisme om niet alles persoonlijk op te vatten. Kort samengevat met: mij heb je niet. Tenslotte is niet iedere langzaam optrekkende auto voor die van ons per definitie bedoeld om ons te kleineren. Zoals ook alle rinkelende mobiele telefoons die gretig door uw gesprekspartner worden opgepakt niet persé bedoeld zijn als persoonlijke afwijzing van u. Dit spirituele spelletje wordt in deze tijd overigens steeds uitdagender, want ik ken praktisch niemand meer die z’n mobiel laat rinkelen als hij al in gesprek is met mij. Eigenlijk worden we aan de lopende band afgewezen door mobiele telefoons die veel te gretig worden aangenomen. Jee, wat een leuk inzicht: dit tijdperk van sms-en, zappen en telefoons aannemen stelt ons voor een keuze: Voelen we ons voortdurend in de steek gelaten door de zoemende of gillende mobiel van de ander of zijn we in staat om onze mobielverslaafde gesprekspartner vol mededogen te bekijken? Jammer voor hem dat hij niet beseft dat het kunnen verblijven in het hier en nu de sleutel tot geluk is.
Ik dacht dus dat ik die wijsheid had. Maar op de valreep, voor het bedenken van een goed voornemen voor 2006, moet ik erkennen dat mijn zelfbeeld niet klopt. Het lontje is korter dan gedacht.
Het begon afgelopen maandag: Tijdens een creatief bedoelde vergadering gingen er voortdurend telefoons af en liep men luid ‘je stoort helemaal niet’ roepend de vergaderkamer uit.
Op dinsdag sta ik voor een loket een kerstcircuskaartje te kopen, de verkoopster neemt tijdens ons gezellige gesprekje de telefoon aan en geeft het laatste kaartje aan de beller.
In de avond heb ik een eetafspraak met een man die nogal heeft aangedrongen omdat het belangrijk zou worden, hij en ik.
Tijdens ons samenzijn tjilpt zijn telefoon en zonder aarzelen neemt hij op. Luidruchtig praten. Harder dan tegen mij. Minuten worden een half uur. Ik pak m’n eigen mobiel, druk z’n nummer in. Hij zegt tegen z’n beller dat hij een wisselgesprek heeft. Stomverbaasd is hij als ie mij aan de lijn krijgt. Ik vraag hoe hij ook alweer heet. Hij stamelt z’n naam. Ik zeg dat z’n beltegoed op is en kijk naar zijn nummer in mijn scherm. Druk op Wissen. Weet u het zeker? Heel zeker.
Dat ruimt op. Nu was ik al van de regel: 1 nummer in het telefoonboekje erbij, 2 eruit. Heb ik ook van m’n huisband geleerd. Als ik een nieuw bloesje aanschaf, gaan er twee de deur uit. Zo vindt hij ook dat als we in dit land weer eens een nieuwe wet of regel aan nemen, er twee versleten wetjes weg moeten. Wat zou deze regel trouwens ook heerlijk zijn voor onze spelling! Eén onzinnig nieuw gespeld woord erin, twee wegkieperen. Pfoe, wat een ruimte ineens.
Kijk, nu ben ik eruit. Sorry voor de kromme redernering en dank dat ik op deze ultrakorte dag even tegen u aan mocht praten. Ik heb m’n nieuwe voornemen voor 2006: Wil je een langer lontje, vereenvoudig dan je leven. Met de stelregel: één nieuw probleem/belediging/klus/energievretende vriend erbij, twee eruit. Ik begin met kerst!