Afstand houden

Ga terug! Dat is vaak de eerste ochtendbegroeting op je pad. Als je tenminste met de auto bent en je per ongeluk tegen de verkeerde kant van de snelweg aan kijkt. Dan zie je een rood stopbord met een wit balkje en daaronder die waarschuwing. Ga terug.
Gezellig. Welkom op deze dag maar niet heus.
Ik heb daar tegenwoordig geen last meer van want ik ga met het openbaar vervoer. Maar daar is de boodschap natuurlijk niet veel anders:
Niet spreken tegen de chauffeur.
Voor de streep geen staanplaats.
Ook niet echt uitnodigend op je nuchtere maag.
Ondertussen knikt de buschauffeur me via z’n immense spiegel gewoon guitig toe. Zelfs zo blij en langdurig dat ik denk: Man, kijk voor je! Straks mis je nog zo’n Ga- Terug-bord. Krijgen we dat weer!
Ook al doen we alsof het de normaalste zaak van dit geciviliseerde leven is, onze wereld van nu hangt aan elkaar van de Rot Op Mededelingen.
Houd afstand. Twee Seconden. Gun uw pinvoorganger zijn momentje. Halt.
Geef ons eens ongelijk. We kunnen ons met zovelen niet meer permitteren om te botsen of ons te bezeren.
Keurig afgepaste afstand is het enige dat er nog op zit. Hoe meer zielen, hoe meer regels en afstand.
Afstand houden is in dit land een noodzakelijke uitingvorm van beschaving geworden. Niet alleen op overvolle wegen, maar ook in de omgang.
Door onze geliefde politie- en ziekenhuiseries op televisie weten we dat we niet alleen op fysiek, maar ook op emotioneel gebied link moeten uitkijken. Voor je het weet word je van de zaak gehaald. Wegens onvoldoende afstand.
Want ook vakmanschap bestaat kennelijk uit in de teugels gehouden emoties. En dat snap ik ook wel. Een violist moet zo boven z’n muzikale materie staan dat hij al spelend zelf niet meer in snikken zal uitbarsten.
Daarmee geeft hij zijn publiek juist ruim de gelegenheid om dat wel te doen.
Zo heb ik ooit een wereldberoemde zangeres gesproken die met haar naaldhak klem kwam te zitten in het half vermolmde houten podium. Terwijl zij haar voet met wilde en steeds wanhopiger bewegingen probeerde los te rukken, zong zij de rol van rouwende moeder in de Kindertotenlieder van Mahler als nooit tevoren.
Volgens pers en publiek was haar muzikale inlevingsvermogen in die gekgeworden moeder nooit eerder vertoond en gehoord. Haar hakgevecht was kennelijk zo bedekt door haar talent en ervaring dat het niemand was opgevallen.
Terwijl de aandacht van deze zingende kunstenares alleen bij haar schoen had gezeten. Over afstand gesproken. En hoe die afstand vakmatig gezien goed van pas kan komen.
Ach, waarom zo’n omhaal van woorden? Waarom probeer ik mijn onprofessionele houding met al die voorbeelden te rechtvaardigen?
Ik ben namelijk zojuist door de mand gevallen. Ik ben te zeer bij een kwestie betrokken en zou niets liever willen dan in zeven sloten tegelijk lopen.
Zondag ga ik publiciste Karin Spaink live op tv interviewen. De vrouw die MS heeft, een hersenbloeding kreeg en door een zeer agressieve kanker een borst moest laten afzetten. Ik probeer me professioneel op dit gesprek voor te bereiden en lees in de Tien Geboden van Arjan Visser in Trouw dat Karin haar zieke kat moest laten inslapen:
‘Ze kreeg eerst een slaapmiddeltje. Toen heb ik haar opgepakt, zodat ze in mijn armen dood kon gaan. Dat leek me zo fijn voor haar. Dat beeld heeft me nooit meer losgelaten: zo wil ik het ook. Ik wil zo graag dat iemand mij vasthoudt als ik doodga; dat ik het niet alleen hoef te doen.’
En ik moet zo huilen. Dat kan natuurlijk nooit wat worden zondag.