Blote voeten
We bevinden ons momenteel in de lijdenstijd. De aanloop naar Pasen, het lijden van Jezus. Alleen gelaten en verraden. Een laatste avondmaal. En misschien lijdt u van uzelf ook wel extra deze dagen.
Ik wel. Ik heb een gigantische oogontsteking en daarom klapperende koorts. Maar ondragelijk werd mijn lijden pas echt toen ik door mijn krant geinformeerd werd over Kampen. Ouders en rector van de reformatorische scholengemeenschap Pieter Zandt onderbreken de islamlessen van hun derdeklassertjes, omdat die nu toe waren aan de les moskee-kijken. Waarom? Omdat je dan je schoenen moet uitdoen en er zijn grenzen.
Weten zij niet wat zij doen? Vergeef het hen dan. Omdat ik zelf ook zo’n loodrechte rector had, dominees, mannenbroeders en gymleraren, wil ik hen toch nog altijd goed leren begrijpen. Een aangekoekte jeugdzonde die nooit tot iets geleid heeft. Maar nu het toch lijdenstijd is en de vlammen me al uitslaan van de koorts, wat zou het dan?
Door de kampense christenen wordt deemoed vermoed achter het uittrekken der schoenen in de moskee. Dat doet bij hen vaag een bel rinkelen, want ook hun eigen christelijke, nee joodse Mozes ontdeed zich van zijn sandalen toen hij hoorde dat hij op heilige grond stond.
Nu, zult u denken: dan krijg je als christen toch juist extra begrip voor heilig ontzag in een moslimjasje?
Jammer maar helaas. Ik vrees u nogmaals te moeten vragen Kampen te vergeven omdat zij niet weten wat zij doen. Hun aanvoerder zegt namelijk van zichzelf dat Hij de meest jaloerse, eenkennige en wraakzuchtige God is die de wereldgeschiedenis ooit heeft gehad: de oudtestamentische Jahweh. Het bombastische benoemen van een vijand heeft Bush niet van zichzelf. Hij heeft zich als reborn christian slechts naar het beeld van zijn jaloerse God herschapen.
Het is dat ons collectieve geheugen zo’n milde gatenkaas is, anders zou het in ons aller bewustzijn gebrand zijn: In 325 na Christus werd die onverdraagzame Ene geinstitutionaliseerd in de vorm van de Kerk en werden er door inquisitie en kruistochten ontelbare slachtoffers gemaakt. Een voorbeeldje van een ijverig volgeling van Jahweh: Bisschop Athanasius vond het rond 375 een probleem dat de erudiete bibliothecaris van de bieb van Alexandrie een vrouw was. Zij werd opgepakt, decent naar binnen gehaald om te worden uitgekleed. Vervolgens werd zij levend gevild en op straat in stukken gesneden. De eerste boekverbrandingen in het westen gebeurden door christenen die de lectuur van Romeinse patriciers in de hens staken. En dat terwijl in het Pantheon alle goden aanvaard werden, zoals de zon die daar zo ontroerend naar binnen schijnt ook dezelfde is. Maarten ’t Hart werd afgelopen dinsdag nog geciteerd in de NRC: “Die ecclesia militans is de oudste en grootste misdaadorganisatie op aarde”. Kortom: de enige echte Heilige Oorlog die er ooit geweest is, is een christelijke.
Poehee, de vlammen slaan me uit van al dat nare getik. Is het koorts of woede? Op zo’n moment kom je op een gevaarlijk en verwarrend kookpunt. Zand erover.
Maar die heilige grond blijft maar op m’n netvlies branden. Mozes ziet een vurige braambos. En de vlammen slaan ook hem uit: Hoe is dit mogelijk!? Hij slaat z’n handen voor z’n mond en doet z’n sandalen uit. Kinderhuiver. Dat ontzag is universeel, want u begrijpt het meteen. Jezus had het ook door. Ook hij deed zijn schoenen uit, anders had Maria nooit z’n voeten kunnen wassen. Ik heb nog ergens een onderwijsbevoegdheid liggen. Mag ik even naar Kampen, naar de derde klas? Dan gaan we elkaars voeten wassen. Dat is mooi passend in de lijdenstijd. Het verlicht enorm. Bovendien is alle grond heilig voor gewassen voeten