Hartsavontuur

Toen de IKON 10 jaar geleden stopte met het uitzenden van kerkdiensten, werd Het Vermoeden geboren. Een half uur televisie met een protestantse christen, een verteller en muziek. Door de jaren heen groeide het karakter van die alternatieve viering uit tot een gesprek van hart tot hart waarin het werkwoord vermoeden de hoofdrol bleef spelen.
Alleen daarom al ben ik in feeststemming. Want van de drie soorten interviews die er grofweg bestaan, houd ik het meest van de derde. In het eerste type gesprek weten vrager en antwoorder allebei de uitkomst. Neem nu: ‘Wat een weer hè?’ Bij de tweede variant kent de ondervraagde het antwoord, maar de interviewer niet. En bij het derde type bevroeden noch de interviewer, noch de geïnterviewde waar het gesprek hen brengen zal. Daar hebben ze allebei hoogstens een vermoeden van. Op deze manier mocht ik de afgelopen tien jaar met tallozen op ‘hartsavontuur’ gaan. En niet alleen met protestanten. Ook katholieken, boeddhisten, moslims, hindoes, joden, bahá’ís, mystici en alles wat daartussen zit en dwaalt, mocht ik vragen naar wat hun ten diepste raakt. Naar wat er werkelijk toe doet. Het hoeft geen betoog hoeveel ik van al deze Vermoedengasten heb ontvangen en geleerd. Want nu de Schepper niet meer spreekt, moeten we toch zelf het woord nemen en dat is met die pakweg 260 gasten behoorlijk gelukt. Met mijn protestantse oren hoor ik aan de Vermoedentafel vaak dat sommige Bijbelverhalen als mythen worden gezien. Maar laten we dan niet vergeten dat mythen de verwoording van een waarheid zijn die onuitsprekelijk is. Zoals de natuurwetenschap steeds dieper doordringt in de geheimen van de stof, zo kan de zoekende mens ook steeds meer ruimtes binnengaan in de geheimen van de geest. De evolutie is een ontvouwing, ook van de onzichtbare velden van ons wezen. En het is zo’n spannend avontuur om het hart van mijn gast te zien opspringen wanneer het in dat halve tv-uur vurig en geestdriftig licht brengt in de duisternis.
Dankzij de gasten van Het Vermoeden is het gereformeerde meisje in mij eindelijk gaan begrijpen dat God die boom met die prachtige vruchten van de kennis niet in het paradijs heeft gezet om ons te plagen en de ogen uit te steken. Nee, wij mochten en mogen nog altijd kiezen: eten van de boom van het leven en rustig in het eerste paradijs blijven, of die vruchten plukken en alle onrust, al het zwerven, alle wanhoop en het lijden smaken waardoor wij wezens worden naar Gods evenbeeld van liefde, lijden en verrijzen.
Mijn Vermoedengasten laten zien dat we de mens kunnen worden zoals we bedoeld zijn. Ja, daar ben ik ze oneindig dankbaar voor.

Column Ikonkrant

•