Naar adem snakken

Wij hebben elkaar lief via de buitenwereld. Onze nieuwe verloofde zal voor ons enorm in marktwaarde stijgen als hij of zij door de omstanders met begerige blikken wordt nagestaard. En mijn televisiebaas, maar ook de gewone collegaatjes zeggen pas echt iets over mijn optreden in een tvprogramma als de kijkcijfers bekend zijn.

Dus pas wanneer de buitenwereld z’n oordeel heeft gevormd in de vorm van kijkcijfers. Keek er gisteren toevallig geen hond naar mij op Nederland Twee omdat er op het andere net WK Schaatsen was, dan heb ik een waardeloze uitzending gehad.
Maar hebben de kijkcijfertjes op die normaal zo ongevaarlijke zondagmorgen wel mooi de honderdduizend overschreden, dan vindt men in de Hilversumse wandelgang dat het best een mooi programmaatje is geworden. Dus pas als de boze buitenwereld ons de zegen heeft gegeven, durven wij elkaar het gevoel te permitteren dat wij bestaansrecht hebben.
Misschien kent u dat en voelt u zich (on)aantrekkelijk in de ogen van uw partner omdat hij of zij goed in die van de buitenstaander heeft gekeken. Jammer hè?
Wat zullen de buren denken? Het blijft nu eenmaal de mantra van de polder.
Gewoon van iemand houden om niet, ook wel onvoorwaardelijke liefde genoemd, zal in de meeste gevallen wel een brug te ver zijn.
En de gevolgen daarvan zijn duidelijk: We zijn zuinig en terughoudend in onze liefdesuitingen naar de ander.
En wat onszelf betreft zijn we bang om te laten zien wie we werkelijk zijn. Wat zullen de buren tenslotte wel niet denken?
We houden onze maskers op en de gordijnen dicht. Altijd een slag om de arm. Eerst maar even de gevoelstemperatuur buiten de deur afwachten.
Maar ach, zo lang we dat allemaal tegelijk doen en ons aan dezelfde afspraken houden is er missschien niets aan de hand.
Dacht ik. Maar gisteravond zag ik dat het anders was. Op aanraden van filmkenners ging ik in de bioscoop kijken naar Borat, die maffe engelse komiek die doet alsof hij een journalist uit Kazachstan is. Hij gaat naar Amerika en vertelt iedereen die hij tegenkomt dat hij een documentaire maakt om zijn landgenoten te emanciperen met beelden uit het rijke, wijze westen. Een dijenkletser, zo was mij beloofd.
Ja, ik heb erg gelachen. Maar ook m’n ogen uitgekeken. Borat probeert op straat om mensen lief te omhelzen en daar schrikken de wandelaars zo van, dat ze de vreselijkste dreigementen naar hem schreeuwen. Iedereen is bang.
Maar als Borat zichzelf bij etentjes, in tvshows, campers en paardenraces naar binnen heeft gerederneerd en de meest primitieve onzin uitslaat, zie je iedereen opgelucht ademhalen. Eindelijk iemand die me echt begrijpt!, lijkt men te denken. Als kinderen zo blij luchten de amerikanen hun hart bij Borat. Hun ogen glanzen en hun longen zetten uit. Als net geboren babys snakken de amerikanen naar adem. Eindelijk, eindelijk even frisse lucht. De maskers vallen af. Bij deze vreemdeling kan ik even zijn wie ik werkelijk ben. Bij deze rare primitieve dwaas uit dat kansloze land. Even zonder consequentie mezelf in m’n hart laten kijken door deze gevaarloze gek. Het tapeje waarop hij mijn bekentenis vastlegt, zal anoniem in het oosten van Rusland verdwijnen.
Maar dat laatste is even anders gegaan: De documentaire van Borat is inmiddels een wereldhit. En daarom voelt iedereen zich opgelicht en Borats slachtoffer.
Is dat niet vreemd? Borat was wel degelijk bezig met het maken van een documentaire. Een film waarin we de amerikaan leren kennen. Die ken ik nu. Heel goed zelfs. Ik kreeg een kijkje achter het masker van afspraken en slagen om de arm. Ik keek in m’n eigen gelaat. Adembenemend.