Bij ons op kantoor gaat de laatste dagen de verwarming steeds stuk. Wat een timing. Vandaar dat besloten is de ketel aan het eind van de dag niet op de nachtstand te zetten. Maar dat vind ik zo zielig voor Moeder Aarde. Net nu ze vandaag jarig is: Imbolc, in the belly, in de buik van Moeder Aarde wacht namelijk het nieuwe leven, zo zegt dit oude Keltische feest. Vandaar dat ik gewoon overal de radiotorknoppen lager draai. Ze trakteert al zoveel. En al zo lang.
Vandaag is het ook Maria Lichtmis, de populaire naam voor het feest van de Opdracht van Christus in de Tempel: baby Jezus wordt aan God opgedragen in zijn heilige huis. Daarom is Moeder Maria de draagster van het goddelijke licht. In de tempel komen ze de oude Simeon tegen en hij zingt zijn zo aangrijpende lied. Dat hij zo dankbaar en voldaan is, omdat zijn oude ogen heil hebben gezien.
Nunc dimittis.
Daarna zegent de oude man Jezus en Maria, en waarschuwt haar tegelijk:
“Door uw ziel zal een zwaard gaan – en zo zal onthuld worden wat er in veler harten omgaat.”
Kweenie, maar ik vind het een ontroerende dag vandaag.
De grote vergaderzaal is leeg en het is er bloedheet. Ik draai maar weer eens aan de knoppen. De buik van Moeder Aarde en het hart van Moeder Maria.
Laten we maar zacht zijn voor elkaar.

Gaat het eindelijk vriezen, wordt het totale hoofdbedeksel uit het straatbeeld geweerd. Niet alleen een boerka zorgt nu voor een boete van bijna 400 euro, ook de teveel bedekkende sjaal en de bivakmuts gaan volwassen meedingen naar de prent van oom agent. Dat wordt wat komende week. Ik herken nu al niemand meer. Zelf overweeg ik unverfroren m’n lagere schoolse langoor uit de dons te halen. Bij de ene vermomming zie je de mond niet en bij de mijne heb ik lange oren. Volkomen anoniem. Ik veer er van op. Niet alleen omdat we dan ineens weer mutssprekend op elkaar lijken, maar ook en vooral omdat ik zo ontzettend hoop op heel het land in de knoop. Dat vind ik zo knus collectief. Dat we met z’n allen door ijzel en vrieskou nergens meer heen kunnen. Hartstikke gescheiden maar o zo in hetzelfde schuitje. En het maakt zo natuurlijk deemoedig. Want de natuur wint en wij dienen ons dan in het ritme van Koning Winter te voegen en in zijn winterslaap te verzinken.
Als kind vond ik de zomer verschrikkelijk. Dan was iedereen weg behalve ik. Maar nu krijg ik het leuk. Denken we in de zomer nog heer en meester van de werkelijkheid en van deze planeet te zijn, nu motte we ons neder legge. Kat Kokje tikt al met zijn pootje op mijn kussen waar volgens hem mijn mutsloze hoofd zich dient neder te vleien. Zo lang mogelijk. Hij is er klaar voor.
Maar ik moet de kat bijspijkeren want behalve de winterslaap lonkt ook de boevenvermomming. Ik zou ook wel een poosje geen gezicht willen zijn. Dat ik voor een tijdje bijvoorbeeld niet een oppassende vrouw ben, maar een doorgedraaide hooligan, een nog vastgelopener calvinist, een verklede koningin, een inbreker of een animeermeisje. Onder een bedekking als bijvoorbeeld een boerka is alles tenslotte mogelijk. Zo zegt Genesis 38 over Juda en zijn schoondochter Tamar. Maar dit terzijde en alle gekheid op een stokje.
Ik verlang gewoon naar ouderwets schaatsplezier zodat we met onze mutsen en schaatsen zonder onderscheid des persoons hetzelfde ijspad beglijden. Laten we deze korte winter nou gewoon eens even zwieren in vrijheid en verbondenheid. En wie weet blijkt onze onverwachte koning winter dan ineens zomaar even een lichtvoetig, briljant en kortstondig koninginnetje te zijn:

Al lijkt diepzinnigheid mijn intentie, keterigheid tast mijn hart steeds aan. Als een mens teveel mijmert en zevert, dan gaat iets in die figuur niet zelden ineens heel hard Boe! roepen. Nou ja, bij mij tenminste wel. Alsof je zwaar zit te schaken en je tegen de winnende tegenpartij die doodsbang voor achtpotigen is plotseling schreeuwen moet dat er een spin onder het schaakbord schuilt. Potje stuk, want hij smijt verschrikt het bord van tafel.
In de trein naar het werk tref ik een vriendin die ik zelden zie maar wel altijd op het goede intense moment. Als ze vertelt over de keren dat ze lichtzinnig probeert te zijn en men dan zo van haar schrikt, lopen de vroege tranen al over haar wangen. Zij heeft daar meteen allerlei diepzinnige Tibetaanse uitleg bij die heel erg bij me binnen komt, maar ik ben gewoon op weg naar m’n werk.
Alwaar ik een van m’n collega’s tref die vanwege de bezuinigingen weg moet. Deze collega heeft als afscheidskado een avondje casino gevraagd. Daar knap ik zo van op dat ik prompt de foon opneem, wat ik anders zelden doe. Of ik naar het stadhuis van Amsterdam wil komen om een petitie aan te bieden. Dan moet ik de kruiwagen duwen. Ik ben al onderweg. Mij gaat het om het broodnodige keten. De inhoud moet iemand anders maar even bedenken.
Er zullen 5000 handtekeningen aangeboden worden als protest tegen het plan om aan onze zo intens geliefde en rustieke Noordermarkt een immense steiger aan te leggen waar heel de dag dan volle boten hun toeristen willen dumpen. Dat er 200 meter verderop ook aan land kan worden gegaan doet niet ter zake voor de stadsdeelraad, want veel toeristen schijnen niet te willen lopen. Bovendien wil angstig Amsterdam de welvarende chinezen ter wille zijn. Vroeger kwamen ze een voor een, met ieder een eigen restaurant, nu komen ze in boten van 100 en om de 20 minuten.
Ik ben tegen de steiger. Zomaar spontaan. Om de keet. Maar ook om de onlogica. Omdat we anders een van de laatste stukjes authentiek Amsterdam om zeep helpen. Wij hier in dit land delen een collectief minderwaardigheidscomplex en daarom denken we blijkbaar ook dat de Noordermarkt onze zoveelste armoedig lege etalage naar de buitenwereld moet worden. Terwijl iedere betrokken toerist op zoek is naar het authentieke marktje achter de reisgids. Naar waar de echte inboorlingen zijn. Naar ons. Net zoals wij dat op onze beurt doen als we ergens toerist zijn in de exotische buitenwereld.
Bovendien wordt het zelfs mij te keterig dat China allerlei nagebouwde rustieke Hollandse pleinen bezit, en hier komt om te zien hoe wij de oorspronkelijke ontwerpen om zeep geholpen hebben. Zijn wij nu helemaal van de ratten besnuffeld? Ook ik blijk toch ergens m’n grensjes te hebben.

Column voor de IKON-krant

“Vaak ben ik jaloers op mezelf”

Inspirerende ontmoeting
voor Broadcast Magazine
Januari 2012

ZEVEN VRAGEN
van de EO,
Visie januari 2012

Zei ze

Zei ze hadden we nieuwe ontferming
besteld wij, ze zouden die brengen,
de nieuwe ontferming, op vrijdag.
Zeggen ze vrijdag kan het op zaterdag.
Zeggen we ja, maar dan wel in
de morgen. Zeggen ze gaat niet,
dat gaat niet,
de morgen. Zegt mijn
man goed, dan kom ik die zelf halen,
zaterdag dan in de morgen, dat kan?
Ja dat kan, zeggen ze. Komt hij daar,
zaterdag, nergens ontferming. Zegt hij
hoezo niet, die zou er toch wezen?
Nee nee, die is er niet, komt u maar
vrijdag. Zegt hij wat vrijdag, ik moet
die meteen. Zeggen ze gaat niet, die
is nog niet binnen. Zegt hij u zei toch
dat die er nu was? Zeiden ze
moeten we zeggen van niet dan,
wilt u dat horen,
van zeggen van niet?

Joke van Leeuwen

Het lied van Silouan