Lunchen met Annechien Steenhuizen voor Broadcast Magazine:

Op de dag dat Sacha de Boer na negentien jaar ontroerd afscheid neemt van haar publiek, zit haar opvolgster al blij en stralend klaar voor haar nieuwe taak. Dit is tenslotte once in a lifetime. Als je gevraagd wordt voor het Achtuurjournaal zeg je natuurlijk niet: “Ik ben net moeder geworden, bel volgend jaar nog maar eens terug.” Ze is ambitieus, maar geen carrièreplanner. Zelf had ze nog helemaal niet aan deze stap gedacht. En geïnterviewd worden is niet haar grote hobby. Laatst zei een journaliste haar nog dat ze niet makkelijk persoonlijk wordt. Een pre voor een nieuwslezer die gezag moet uitstralen. Ook haar indrukwekkende stemtimbre werkt daaraan mee. Annechien Steenhuizen lijkt geknipt voor de rol van anchor van het Achtuurjournaal.

Op de School voor de Journalistiek in Utrecht had Annechien al niet zo’n zin in de krantenstage. Ook het keuzevak Deadline was niet aan haar besteed. Gelukkig dat er een leraar rondliep die haar aanleg vermoedde en haar in de richting van een radiostation stuurde. “Radio is zo mooi intiem. Als je verslaggevend met een camera op mensen afkomt, bevriezen ze. Radio maakt mensen relaxter.” Al tijdens haar opleiding rolde Steenhuizen van het een in het ander. “Bij het vak Tv-differentiatie moesten we een programma maken en men zei: ‘Nou Chien, ga jij het maar lekker presenteren!’, terwijl ik dacht: ‘hoezo moet ik op die stoel zitten?’” Toen ze het vervolgens bij RTV Utrecht in het echt mocht doen -eerst een regionaal opsporingsprogramma, daarna U Vandaag, het regionale nieuwsprogramma- vond ze het eigenlijk niet eens echt leuk. “Ha ha, het klinkt misschien heel calvinistisch, maar ik vond dat ik het niet direct op moest geven. Ik wilde doorpakken om er achter te komen of ik het misschien toch ooit leuk zou gaan vinden. In 2008 ben ik voor mezelf begonnen en toen zag ik een vacature voor presentatie van NOS op 3. Ik moest werk hebben dus reageerde ik. Ik werd gekozen als nieuwe presentator en toen ik daar aan de slag ging, dacht ik pas ‘maar dit echt leuk!’. Hoe dat kwam? Het programma is mooi gemaakt. Bovendien is het interessant om wel ‘t nieuws te brengen maar dan met net andere invalshoeken. Daar wordt altijd gretig naar gezocht, want dat is echt het ding van NOS op 3. Dat heette toen nog NOS Journaal op 3. Ook werd ik daar eindelijk van het begin tot het eind betrokken bij de inhoud, in plaats van alleen maar even op te komen draven om een paar teksten te lezen.” Ook werkte Steenhuizen een jaar mee aan het VARA-programma De Wereld Draait Door als een van de Jakhalzen. Maar juist nieuws bleek een verlengde van Annechien. Zonder nadenken checkt ze verhalen op haar telefoon en kijkt ze wat er gebeurt in de wereld. Misschien juist dat waar Sacha uiteindelijk genoeg van heeft gekregen. “Ik heb er ook een tijdje een haat-liefdeverhouding mee gehad. Mijn eerste echte baan was bij RTL Nieuws, als redacteur voor 5 in het Land en de voorloper van Editie NL en daar was ik na drieeneenhalf jaar helemaal klaar met het nieuws. Omdat het je nooit met rust laat. Daarna heb ik zes jaar bij RTV Utrecht op de algemene redactie gewerkt als verslaggever cultuur en human interest.” Maar nu het nieuws weer in alle hevigheid terug is: wat is het eigenlijk? Datgene wat toevallig door camera of pen wordt vastgelegd? “Het is inderdaad de keuze van de journalist die dan ter plaatse is. Maar tegenwoordig zit iedereen op sociale media en komt er zoveel tot je dat je ook best veel ‘rauw’ nieuws hebt. Dat blijkt bijvoorbeeld in Syrië, hoe daar dingen het land uit worden gesmokkeld om te laten zien wat er gebeurt. Op de feed komt het beeldmateriaal binnen, en dat kan tegenwoordig ook van een telefoon van een buurtbewoner zijn.” Wordt het vak daar interessanter van? “Ja, want er komt veel meer tot je. Maar net als getuigenverklaringen is dat rauwe nieuws niet altijd helemaal betrouwbaar. Je krijgt zoveel naar je toegesmeten dat je op moet passen wel te blijven zien wat het echte verhaal is.” Een werkdag begint voor Steenhuizen om tien over negen. Dan is er redactievergadering en begint het inbellen met iedereen. ‘Dan weet ik wat er voor die avond op stapel staat. Het is heerlijk om me helemaal in de materie te kunnen verdiepen. Dat kan nu bij het Achtuurjournaal. Rond een uurtje of een moet ik op de redactie zijn. Nu we die vette schermen hebben, denken we ook na hoe je het nieuws, naast de inhoud, via die schermen in beeld brengt.” Ja, het scherm is wel degelijk functioneel. “Met de World Press Photo liep Sacha langs de verschillende foto’s door het beeld, dat was echt prachtig.” En een paar stapjes in het begin is prima, al moet het natuurlijk niet het Ministry of Silly Walks worden. De nieuwsredactie is enorm en bestaat uit verschillend eilanden met onder andere NOS 3, het Weer, het Jeugdjournaal, economie, binnen-, en buitenland. De chefs van de diverse eilandjes gooien rond wat ze in de aanbieding hebben. Zowel de ochtend- als het dagjournaal en het Achtuurjournaal heeft z’n eigen eindredacteuren, verwerkers en redacteuren. Rob Trip en Annechien Steenhuizen wisselen elkaar van zondag tot en met vrijdag af. Week op week af. We zien Steenhuizen dus steeds zes dagen op de buis en acht dagen niet. En als de anchors de aangeleverde informatie naar hun eigen hand zetten zodat het lekker bekt, krijgen we dan een typisch Annechien-geluid dat afwijkt van de Trip-sound? “Ik houd van bondige, zakelijke teksten. Maar ze mogen best een beetje sjeu hebben.” Zegt de vrouw met de diepe stem en de gezaghebbende uitstraling. “Ik ben niet anders dan in het echte leven. Hoewel niet alle verhalen die ik vertel natuurlijk de mijne zijn. Maar ik speel niet de presentator.” En bij het vernieuwde Achtuurjournaal mag de anchor toch iets meer van zichzelf laten zien? “Wat ik allemaal vind, hou ik liever voor mezelf. Ik vind het prettig om zakelijk te zijn. Anders moet ik bij een ander programma gaan werken. Als ik een staatshoofd een rotzak vind, heeft de kijker daar geen boodschap aan.” Het Achtuurjournaal gaat over headlines, achtergronden en duiding, maar krijgt de urgentie van vandaag toch vaak niet veel meer ruimte dan de achtergrond van gisteren? “Dat weet ik niet. We hebben bijvoorbeeld bijna ‘n hele uitzending gewijd aan het terugblikken op de inhuldiging van de koning.” Ook dat alleen slecht nieuws de bulletins haalt, trekt Annechien in twijfel. Neem nu de uitgebreide aandacht aan de nieuwe paus. En komt het weleens voor dat je nieuws moet brengen dat je eigenlijk niet begrijpt? Is er bijvoorbeeld een touw vast te knopen aan de krachten en sentimenten in Syrië? “Sommige verhalen zijn moeilijk uit te leggen, omdat er zoveel kanten aan zitten. Neem Israel, dat conflict is al decennia lang aan de gang. Het is moeilijk om in het kort uit te leggen wat daar precies aan de hand is.” Maar kun je dat als goeie nieuwslezer benoemen? Is de zin ‘Moeten we dit nu alweer niet kunnen uitleggen?’ toegestaan? “Ja, dat is soms lastig en dan sla je de plank mis. Bijvoorbeeld als je op teveel verschillende gedachten hinkt, waardoor het bij de kijker het ene oor in en het andere uit gaat.” Of er weleens nieuws langskomt dat Steenhuizen niet aan kan? “Nee, ik zit daar in een professionele modus. Maar ik vond het skiongeluk van Friso heftig. Of de honderd-duizenden doden door de hongersnood in Somalie, of dat jongetje dat van die flat is gevallen. Per ongeluk of niet. Het zou zijn gebeurd na een mislukte Michael Jackson-act. Dat is naar nieuws.” En een vrouwelijke anchor kan als het om haar uiterlijk of persoonlijkheid gaat, maar het beste een olifantenhuid kweken volgens Annechien. “Natuurlijk heb ik mezelf weleens gegoogled of een twittersearch gedaan, maar daar ben ik echt mee opgehouden. Leuk als iemand iets aardigs over je zegt, maar het is vervelend als iemand je afzeikt of geen fan van je is. Maar eigenlijk moet je noch van gescheld noch van complimenten afhankelijk worden. Dus je moet niet zitten wachten op die complimentjes, maar ook niet op die nare berichten. Ik heb geleerd om het uit te zetten en niet meer te lezen. Het is niet zo dat ik geen kritiek krijg. Maar dat is dan wel van een clubje mensen dat ik hoog heb zitten, zoals amilie, vrienden, collega’s en de coach van de NOS. Met die mensen praat ik erover. Maar die shit van internet is moeilijk hoor. Ik doe nu stoer, maar als je ‘n rotopmerking naar je hoofd krijgt, baal je er van. Maar dan vertel ik het aan mijn lief die dan lachend zegt ‘wat kan jou dat nou schelen!’ en dan ben ik het kwijt. Het is verrot vervelend dat dat gebeurt maar ik denk niet dat je dat veranderen kunt. Zeker niet in dit tijdperk van sociale media waarbij iedereen maar z’n verbale diaree over je heen kan storten. Als je ziet wat er gebeurde met het koningslied. Iedereen heeft er een mening over en vaak worden mensen dan heel grof. Dan denk ik “toe nou!” Het is gewoon onaardig. Volgens mij moet daar de grens liggen. Je hoeft niet onaardig te zijn tegen mensen die je helemaal niet kent. Helaas klimmen juist de azijnpissers in de pen.” En de tv-wetten over leeftijd lijken vooral voor vrouwen te gelden. Anders had de vaste vervangster van Sacha, Astrid Kersseboom wellicht gewoon deze baan gekregen. Volgens Steenhuizen kan er wel heel langzaam aan die tv-wetten getornd worden, hoewel we nu geen Hennie Stoelen en Clairy Polakken meer in beeld zien. Overigens was Clairy na haar overstap van radio naar tv vast van plan om zonder make-up de buis op te gaan en is daar toch van terug gekomen. “Als het toch zonder schmink zou kunnen! Ik vond het fijn om voor mijn Achtuurdebuut een paar proefuitzendingen te doen, omdat daar meer camera’s zijn dan om zes uur. Toen ging ik fijn niet de visagie in, lekker met m’n kale gezicht en dat vind ik heerlijk. Maar het hoort erbij. Je ziet er anders ziekjes uit, door al die felle lampen.” Ja, Steenhuizen is er klaar voor. Ook al weet ze dat nieuws verslavend is, ze springt zonder aarzeling van de hoge duikplan het diepe in. Kome wat komt. Er is maar een ding waar ze spijt van heeft. “Tijdens de School voor de Journalistiek heb ik het met iedereen heel gezellig gehad, maar ik vind het jammer dat ik er geen studie naast heb gedaan. Bijvoorbeeld kunstgeschiedenis of politicologie. Dat had echt makkelijk gekund.”

Al jaren fantaseer ik over leraren die we ooit gehad hebben. Dat we die kunnen terughalen om alsnog te horen wat ze eigenlijk te zeggen hadden. Dat geldt zeker voor de onderwijzer uit klas 4, een leraar Duits, de eerste pianoleraar, de hoofdvakleraar op het conservatorium en die eerste televisiecoach. Ik was toen nog niet aan ze toe. What a waste. Paarlen voor de zwijnen. Had ik ze allemaal maar in een doosje gedaan voor wijzere tijden. Zoals kostbaar spiritueel onderricht van eeuwen geleden werd verstopt om pas veel later te worden ontdekt. En nog steeds lijken er veel waardevolle lessen verloren te gaan. Want soms, als bijvoorbeeld de katholieke medeschrijver een lezing in een volle zaal houdt, lijken sommige toehoorders horende doof. Dan is daar opnieuw dat jammergevoel. Gelukkig is het begrip leraar in de loop van de jaren veel flexibeler en krachtiger gebleken dan ik vroeger dacht. Zo kunnen we bijvoorbeeld ook over onze innerlijke leraar beschikken. En een boek kan een leraar zijn. Ook allang gestorvenen weten ons vaak alsnog met hun wijze schatten te vinden. Het leven zelf is een leidsman. En bovendien kunnen we het leraarschap met z’n allen afwisselen. Dat bleek wel weer met Hemelvaart, toen ik aan mijn twaalf retraitegangers bibberig voorstelde het sacrament van de nabijheid eindelijk gestalte te geven door elkaars voeten te wassen met mijn babylotion uit kleine flesjes. Dat deden ze zomaar, die gulle cursisten. Wat een onbetaalbare belevenis was dat. Nabijheid was nog nooit zo speels vanzelfsprekend. En het meesterschap wisselen we voortaan gewoon af. Tik, nu ben jij hem. Zo kwam een van de deelnemers met die uitspraak van Jezus, vlak voor zijn hemelvaart. Zegt het bijbelboek Marcus. Dat we onze slangen met onze eigen handen moeten oppakken. Jezus wil dat we aan onze grote schoonmaak gaan beginnen. Dan worden en blijven we lekker ontvankelijk voor alle verschijningsvormen van de leraar. Innerlijk en uiterlijk.

ZAHER BANAI
Wat is asiel? – ik heb het nooit geweten
ik wist niet dat ik wonen mocht,
een land had, werk, een huis, papieren,
niet vluchten moest, niet werd gezocht,
ik wist niet dat de goedertieren
God jou oversloeg, Zaher Banai,
besefte niet dat ik vrij mocht heten
en dat ik op mijn eigen fraai
legaal en onbesproken paspoort
gerieflijk elk land bezocht
waarnaar mijn luxe aandacht ging:
nooit was mijn status in ’t geding.

Nu zag ik jou in het gezicht
de droefheid om je mond en ogen
je trotse vraag om mededogen
ik las je smeekbeden, gericht
aan onze trage bureaucraten -
en hoe je wachten moest, gelaten
al jaren lang, zonder bericht.

En je bent eindelijk gezwicht
voor ’t noodlot dat jouw smeken snoerde
je naaide zelf je lippen dicht,
Zaher Banai, en je ontroerde
mijn vastgeklonken, trage ziel.
en nu wóón ik, in jouw smeken
en krijg stem door ècht te spreken
en vraag ik, in jouw naam, asiel.

Catharina Visser

Vanmiddag mag ik op de radio Musica Religiosa presenteren. Over het War Reqiuem van Benjamin Britten. Met als einde het Libera Me! Met negen oorlogsgedichten van Wilfred Owen, een militair die in november 1918 sneuvelde in de loopgraven van Frankrijk, een week voor de wapenstilstand. Een van die gedichten heet ‘Strange Meeting’ en beschrijft de ontmoeting in de hemel tussen twee jongens. Vijanden. De een had de ander de nacht ervoor doodgestoken. Wie ooit in het Belgische Ieper is geweest, waar nog steeds iedere avond de Eerste Wereldoorlog wordt herdacht, krijgt iets mee van de verschrikkingen van die tijd. De volkomen krankzinnigheid. Gisteren herdachten we de Tweede Wereldoorlog. En vandaag mogen we met de zon bedenken hoe kostbaar onze vrijheid is. Maar ik denk aan de rijpe concertvriend en al die anderen die ik via hem mocht leren kennen. Nageslacht van foute mensen in de oorlog. Jongelui die tijdens de bevrijding neergeknuppeld, vernederd en gemarteld zijn. Door veelal stomdronken mannen die ‘goed’ waren geweest. Meisjes naakt met de benen wijd, jongens ‘plaatje draaiend’: bukkend met de vinger in het zand eindeloos rondjes lopen. Kinderen waren het nog, van wie de pijn, de schaamte en de eenzaamheid nu al zijn doorgedrongen tot in het derde geslacht. Ik zie dat heus wel. Afgelopen week nog.
Wat stelt 5 mei voor als de dag niet wordt gekleurd door mededogen, zelfkennis, wijsheid en deemoed?
Laten we onze bevrijding vieren. Libera me. Bevrijd ons, God.

Beter één bijbel in de hand dan tien op de plank? Genoeg om over te mijmeren. Ik heb er wel twintig in het biebje. Om over korans, tibetaanse dodenboeken en veda’s nog maar te zwijgen. Allemaal in de bedstee in het vissershuis. En dan heb ik het nog maar wijselijk niet over de hoeveelheid heilige boeken bij de IKON. Allemaal voor een prikkie af te halen. Ook het pand staat in de uitverkoop. Ondernemende belangstellenden in zwart pak met das vliegen in en uit, op zoek naar zakelijk onderdak. Ik denk steeds dat we huisbezoek krijgen en dat is het natuurlijk ook. Maar dan anders dan vroeger. Ik roep ze wel eens toe, die mannen. Zoiets van: ‘O heerlijk, mannen!’ Sja, die zijn niet zo dik gezaaid bij de IKON. Steeds dunner eigenlijk. Het wordt er stil. Er hangt een grote uittocht boven onze hoofden. We worden uitgenodigd het vaderhuis te verlaten. Om ons los te wrikken van de boeien van vaste gewoonten en oude relaties. Van beelden die anderen van ons hebben, van verwachtingen die ons beperken. We worden opgeroepen onze verwondingen niet te koesteren en niemand aan te klagen. Ook onze illusies over onvergankelijkheid en onze ingebeelde minderwaardigheid mogen met de vuilnis mee. Zo luidde Gods uitnodiging aan Abraham: ‘Trek weg uit uw land, uw stam en uw vaderhuis, naar het land dat Ik u aan zal wijzen.’
Beter één bijbel in je hart dan veertig in de losse verkoop.

De winter is voorbij. Mijn allereerste fietstocht slingert door de zon. Er schieten twee rode eekhoorntjes de boom in. Verliefd zeker. Al avonden lang kussen twee duiven elkaar op de schoorsteen van de verlaten boerderij naast mijn vissershuis. Mijn tuin is al zwoel en zwierig. Kruiden en groenten kunnen niet wachten met gul zijn. Maar mijn fiets is nog niets gewend. Laat staan degene die er op zit. We kronkelen en klimmen en dalen maar wat. Het lijkt hier wel Zuid Frankrijk. Maar het is gewoon hier. Op naar het buurdorp. Naar de boekwinkel. Nou ja, boerderij. Ze hebben het boek al klaar gelegd.
Van de zoon van die landverrader. Ik zal het straks in de zon gaan lezen. En hem morgen interviewen. Hij zal zeggen dat ik op zijn moeder lijk. Florrie. De zwarte weduwe. Maar nu fiets ik nog. Vroeger kwam ik hier vaak toen ik nog muziekstudentje was. Toen luisterde ik veel naar Mahler. In een tuinhuisje woonde ik. Deurtjes open, pick up op tien. Ook las ik toen veel Hans Andreus. De man die als jongen bij mijn grootouders bivakkeerde. Mijn oma zei dat hij voor het leven huiverde. Ik niet. Ik fiets. Tussen hier en daar. Toen en nu. Verbeelding en werkelijkheid. Het zijn niet de verhalen en herinneringen die me doen duizelen. Dat doen de duiven en eekhoorntjes, m’n nieuwe fiets en de zon. Die mooie landweg. Gebed zonder end heet het hier. Geen woord Frans bij. Ik wist het. Alle wegen leidden naar hier. Naar nu.

Alleen de liefde
draagt nog onder
iedere voetstap
de snelle steen aan
waarop ik kan staan,
een voetstap lang.
Licht leeft wel mee,
maar heeft geen been
om op te staan.

(Hans Andreus)

Ze is een van de vrouwen die zin en lef genoeg heeft om zich te melden voor de ultrakorte retraite (eigen)wijze Vrouwen in het klooster in Huissen. Zoals het een goede retraite betaamt, gaat er bij menig deelnemer heel wat weerstand aan vooraf. Daarom is het besluit tot inschrijving, de koffer pakken, planten en huisband bewateren, en daarna ook daadwerkelijk op pad gaan natuurlijk al meer dan de helft van het werk. En ook al word ik geacht de retraite te leiden – gelukkig met mijn zielzuster met dansante allure- ook ik zit vol ouwe aangekoekte meuk. Zo erg, dat ik me om het tekort aan aanwezige mannelijke energie verbeeld naar de vieringen van de monniken in de kapel te moeten gaan. Niks mis mee. Gelaafd en voldaan komt een meisje telkens terug van lauden en vespers. Terug naar de eigenwijze vrouwen. Zoveel liefde, vertwijfeling, wijsheid, humor, levenservaring en ontroering bij elkaar. Zusters zijn we, zoals dat al eeuwen is. Met hier en nu een groep van ultra piep tot heerlijk rijp. En zij is de oudste. Ze draagt prachtige kleren, loopt rechtop, zwiert alle heerlijke dansen mee, mengt zich wijs in vastgelopen redenaties, lacht zusterlijke zorgelijkheden weg en opent haar hart zodra we erom vragen. ’s Avonds blijft ze lang bij ons zitten. Haar bruine ogen blijven stralen. De volgende dag, als ik met een koddig jurkje verschijn waarop een werkje is geborduurd en ik dom brabbel dat dat braille is voor blinden, zegt ze: ‘Dan kunnen ze je borsten vinden.’ Ze vertelt dat ze niet zo heel erg lang geleden is verhuisd van Soest naar Arnhem omdat ze toe was aan iets anders. Nu kijkt ze uit op bos en wei. Zo heerlijk. De wijze vrouw durft risico’s te nemen waardoor haar vermogen om los te laten toeneemt, zo vertelt ons cursustekstje. Een van onze jongsten – ook niet de eerste de beste en ook al 23- vraagt haar of zij vindt dat de jeugd verwend is. Zij antwoordt olijk: ‘Kind, het is dat je het vraagt, anders zou ik er niet opkomen. Maar je hebt wel gelijk.’ Het is al bijna bonte avond. En als zij zo doorgaat wordt het vanavond de JeBentNietMeerZoPiep-Show. Heerlijk. Uit haar tasje valt een foto. We zien een brutaal verpleegstertje voor het paleis op de Dam, oog in oog met Bernard en Eisenhower. Dat is zij. Ertussen gewurmd wegens grote mond. Maar….Bernard en Eisenhower? Onze smoeltjes vallen open. Zij schatert. Ze is uit 1918. Binnenkort wordt ze 95. Eigen wijze vrouw, wat is je geheim? Ze glimlacht schalks. Dankbaarheid. Laat dat je gebed maar zijn.

Dit is de week van het Ambacht. Scholieren kunnen door bliksemstages kennis maken met ambachtelijke beroepen. Ook met de slager, zo hoorde ik op de radio. Het zou je toch overkomen zeg. Op school mocht ik kiezen tussen muziek en handvaardigheid, maar het werd gym. Regels zijn regels. Dus voor hetzelfde geld brengt je ambachtelijke bliksemstage je onverhoopt richting vleeshouwer. Dat duurt wel weer dertig jaar voordat je daar overheen bent. Of je wordt er juist vleeshandelaar van 50 miljoen kilo vlees van. 50 miljoen. Vlees. Van wie? Hoe? Of zou je in deze hippe tijden je bliksemstage toch zelf mogen regelen? Kun je dan een kwiek retourtje naar de hemelpoortwachter nemen? Dat zal toch ook wel een goudeerlijk ambacht zijn onder het motto iemandmoethetdoen? In dat geval kun je bliksemsnel kennismaken met de talloze verhalen van mensen die een bijna-dood-ervaring hebben gehad en net op tijd bij de hemelpoort zijn teruggestuurd omdat het bord nog niet was leeggegeten. Die mensen vertellen zonder uitzondering dat zij het leed dat ze een ander ooit hebben aangedaan ten volle zelf ervaren. Zo is er een verhaal van een vrouw die een schoolvriendinnetje had met luis. Op de vraag van dat meisje of zij haar decent wilde helpen met kammen, keerde deze scholiere zich richting klas en maakte haar vriendinnetje belachelijk. Toen ze op rijpe leeftijd die bijna-doodervaring had, voelde ze de eenzaamheid en de vernedering van haar vroegere maatje. Alles zal ooit blijkbaar aan het licht komen. Niet als straf van God, niet door een wrekende rechter, maar in ons eigen bewustzijn. Op de dag van ons laatste oordeel. Veel mensen geloven niet in die onzin van die bijna-doodervaringen. Dan moet je maar niet op bliksemstage naar de hemelpoort. Maar als je heel goed oplet, je oren, ogen, armen en hart wijd open houdt, dan werkt het nu al. Toch maar naar de slager misschien. Kijk, ruik, proef, beleef de werkelijkheid terwijl je hakt en zaagt. Zie het maar vol in het gezicht. Grijp die voorhemelse binnenkans vol bij de strot. Dat wordt een bliksemstage van jewelste.

Waarschijnlijk heb ik al vaker beweerd dat de echte opvoeding niet alleen op het schoolplein plaatsvindt, maar ook in het grote gezin. Broers en zussen kunnen je achter de rug van pa en ma heel wat inpeperen. Een beetje spijt heb ik wat dat betreft om ons jongste broertje. Zonder dat onze ouders het merkten, leerden wij hem niet gediend te zijn van zijn te laat komen door hem de hele maaltijd lang te negeren. Ik hoor hem nog snikken. Zelf werd ik, als ik met butsen en schrammen thuiskwam, met regelmaat getrakteerd op de broersopmerking: ‘Weet je tenminste dat je een knie hebt.’ Een waarlijk diepzinnig woord.
Momenteel zit ik met een dieppaarse, opgezwollen voet omhoog, waarvan een teen bovendien gebroken blijkt. Daar kwam ik gisteren in het ziekenhuis pas achter, nadat ik drie dagen dapper doorliep op de gewonde voet. Er moest tenslotte stoer gewerkt worden in de tuin. Weet je tenminste dat je eindelijk eens een tuin hebt madammetje. Met zakken van 40 liter tuinaarde sjouwde ik dagen af en aan, tot ik vooral door onnoemelijke vermoeidheid werd ingehaald. In het ziekenhuis werd gevraagd wat mijn teenpijn op de schaal van 1 tot 10 was. Ik kon het ze niet vertellen, zo afgetraind ben ik nog steeds door mijn broers. Stel je niet aan en er zijn veel ergere dingen. En zo is het natuurlijk ook. En toch is het een buitenkans, zo’n voet. Dat je tenminste weet dat je een voet hebt. Als ik iets zou missen in het leven is het wel lopen, de velden door, de lanen uit. Realiseer je je dat dan eens echt kind. Honoreer je ledematen, wees dankbaar om die tempel waarin ons zogenaamde ik schuilt en functioneren mag. Maar wat me nu pas echt toevalt is de pijn die mensen moeten hebben als hun ledematen zomaar door bommen wordt afgerukt. Mensen die ondragelijk lijden door een ongeneeslijke ziekte. Als een kapotte voet al zo’n gevoel van trauma kan veroorzaken waardoor het hele lichaam plat gaat, hoe moeten anderen dan inderdaad wel niet lijden. Die teen, het is me er een. Dank u voor dit indringende lesje.

Meer….