Een nieuw geluid

Annemiek — Tue, 09 Mar 2010 14:58:02 +0000

We lopen samen over het zonovergoten Rembrandtplein. De eerste zon van 2010 zonder bittere kou. Op het terras zitten de eerste dapperen al. Waarschijnlijk rokers. Zodra het dertien graden is, ontploft het land, voorspelt de man naast me.
Hij bekent mij ooit uitgenodigd te hebben voor zijn tv-show. Althans, dat dacht hij. Die vrouw met die domineeskant en dat a-typische uiterlijk, die wou hij wel ondervragen.
Zijn redactie associeerde de verkeerde richting uit, dus onverwachts stond die andere ‘reli-babe’ voor z’n neus.
Hij lacht verlegen om het woord.
Maar nu is het mijn beurt: ik mag hem ondervragen en er al schrijvend weer lekker het mijne van maken.
Hij is rijk, vindingrijk en invloedrijk. Hij is de kersverse baas van de televisiezender die steeds diepere en langere gesprekken wil uitzenden. Live. Yeah!
Ik voel een kriebel. Het kan de lente zijn. Toch wantrouw ik die kriebel. Het is namelijk ambitie die op m’n taas tikt. En ambitie associeer ik altijd met verongelijktheid. Heel gek. Is dat een vrouwenkwaal?
De mensen die mij influisteren dat ik onderschat word, snoer ik altijd haastig de mond.
Ik wil tegen elke prijs ver-gelijkt zijn. Dat is het letterlijke tegendeel van verongelijkt, alleen is het woord nog niet uitgevonden.
Toch irriteert het me heimelijk meer dan me lief is, dat als er over goede interviewers wordt gesproken, het altijd over mannen gaat.
Hij heeft de pers al fluisterend aangezegd dat er getalenteerden worden aangetrokken. Ja, hij is het type manager dat stimuleert en platform geeft.
Ik kan het niet laten en hoor mezelf een nieuw geluid produceren: ‘ Waarom heb je mij nog niet gebeld?’
‘Hoho!’, zegt hij haastig. ‘We zijn nog niet eens begonnen, ja!’
Ik zou natuurlijk wel gek zijn om mijn geliefde Vermoeden op te willen geven.
Maar dat nieuwe, zelfgeproduceerde geluid bevalt me wel.
Ik ben tenslotte net zo brutaal als m’n mannelijke tvcollegaatjs. Ook zo’n eerste viooltje uit de koude grond. Alleen ga ik dat komende lente eens wat minder meesteresselijk verbergen. Zouden meer mensen moeten doen.
Dan zal de lente open barsten.

Bij de buren

Annemiek — Fri, 05 Mar 2010 11:35:15 +0000

Het is er donker.
Aan de buitenkant was niet te zien hoe groot het hier is. Het lijkt wel een spelonk. Een troosthol. De tranen schieten meteen omhoog, maar die zaten vandaag toch al lekker losjes. Oud verdriet. Liefdesverdriet. Men kan het niet, nooit helpen.
Hier zijn alleen staanplaatsen. Om je wakker te houden. De vrouwen dragen hoofddoeken. Onwillekeurig bedek ik mijn hoofd met m’n sjaal.
De mannen hebben zwarte gewaden aan. Ze zijn zo toegewijd in de weer.
Het koor zingt hemels. Ik ben in de Oosters-orthodoxe kerk bij mij om de hoek.
Zoals echt alles om de hoek is. Steeds meer eigenlijk.
Hier gedenken ze de lijdenstijd. Ze lijden mee met Jezus. Ze knielen deemoedig en zuiveren hun geest, hun spraak en hun lichaam.
Dat doe ik ook altijd op boeddha-les. Die frappante overeenkomsten. Niet te geloven. Maar hier in het donker is het net alsof we in Gethsemane zijn. Alsof wij als zijn leerlingen wel wakker blijven, omdat we weten dat Jezus tijdens zijn sterven de hel zal bezoeken om alle verdoemden in zijn armen te nemen.
Een van de mannen wenkt ons.
Ik ben met mijn lieve collega.
We gaan een achtergrotje van de spelonk in. Hij doet geen licht aan.
In het donker begint hij te vertellen. Het is een jonge man.
Overdag is hij politieagent, maar nu draagt hij zijn zwarte gewaad.
Hij is diaken.
Ik ben blij dat hij het woord richt tot mijn lieve collega en dat de duisternis mijn ongetwijfeld zichtbare verbijstering omhult. Een stoere politieagent in een jurk die hartstochtelijk vertelt over zijn liefde voor de oosterse orthodoxie. Wat zou hij het niet geweldig vinden als we ook met Pasen komen, want dan trekken de mannen allemaal tegelijk hun zwarte gewaad uit en komt hun witte kleed, het licht plotsklaps tevoorschijn. Dat is zo ontroerend mooi.
Tederheid zit toch in zulke ongekende hoeken. Maar het zit wel overal. Vanmiddag nog hoorde ik de gesproken liefdesverklaring van Michael Jackson aan de aarde. Heb ik ook te lang over het hoofd gezien. Maar het is bijna nooit te laat.
Ik staar met open mond naar de zwartgerokte agent. Hij wordt onze Paasgast in het Vermoeden. Ik vertel hem maar niet dat omwille van de paus, zijn Vermoeden ultravroeg wordt uitgezonden. Umsonst bijkans. De opstanding is nog nooit zo bijtijds geweest.
Hij vraagt vriendelijk of wij meisjes nog iets willen weten. Zo niet, dan wendt hij zich graag tot het koor. Hij hoort op grote afstand namelijk al dat er een bas ontbreekt.
We laten hem sprakeloos gaan en horen dan onder dat hemelse koor een diepe steunende stem.
Van hem.

Mijn kopvod

Annemiek — Tue, 02 Mar 2010 23:01:06 +0000

In de mailbox pliept een door Gerda Havertong doorgestuurde oproep:

“”Laat zien waar je staat.
Een politiek statement.
Heb je ook zo’n behoefte om als gewoon burger te laten zien en horen wat je
vindt van de huidige politieke discussie rond het thema van integratie,
identiteit en het uitsluiten van hele bevolkingsgroepen?
Maak een statement, draag een hoofddoek
Op:
3 maart, gemeenteraadsverkiezingen
12 maart, internationale vrouwendag
9 juni, landelijke verkiezingen

Stel je voor:
Heel veel vrouwen (en mannen) met verschillende achtergrond en politieke kleur
dragen een hoofddoek met hun kleuren en op hun eigen manier.
Wat een prachtig statement. Schep verwarring!
Geef deze oproep door.
Zorg dat je op allerlei plekken zichtbaar bent met je hoofddoek.
Laat je ermee fotograferen en zorg ervoor dat de foto’s op verschillende media
zichtbaar zijn.
Wat ook mag:
Speld een roze driehoek op je hoofddoek!””

Wat een leuk idee, Gerda. Daar staat vandaag m’n hoofd wel naar!

Lunchen met….Peter R.

Annemiek — Mon, 01 Mar 2010 23:01:34 +0000

‘Liever staand sterven dan op je knieën leven’

Tweede van een reeks ontmoetingen met omroeptijgers en -tijgerinnen

voor

BROADCASTMAGAZINE
Medianieuws van het vakblad voor radio, televisie en multimedia

maart 2010

Biecht

Annemiek — Sun, 28 Feb 2010 22:24:22 +0000

De lange uitzending op RTL5 over Joran van der Sloot is net afgelopen. Al een tijdje wist ik dat die er aan kwam. Dat bekende de baas van die zender me onlangs tijdens een interview voor Broadcastmagazine. Alleen mocht ik op het laatste moment ineens niet voortijdig uit de school klappen.
Het was een spannende uitzending. Zo’n jonge Joran, nu eindelijk eens huilend, met weer een bekentenis. Z’n vader is een paar dagen geleden veel te jong overleden. En vanuit allerlei aardse uithoeken proberen deskundigen in te schatten of deze televisiebiecht van Joran dit keer wel klopt.
Ja, boeiende tv om allerlei redenen. Wat bezielt zo’n jongen? Die vraag houdt vast veel mensen bezig.
Kan ik mededogen voor hem opbrengen? Die kwestie heb ik aan m’n broek hangen na een intensieve dag boeddhistisch robbertje mindvechten.
Maar wat de uitzending helemaal opwindend maakt, is dat hij gecreeerd is door mijn jongste broertje.
Ik heb zo’n bepaald jongste broertje.
Een van de vier. Drie oudere broers. Toen kwam ik. Toen vier jaar niks en ineens was hij er. Als de dag van gister herinner ik me zijn komst. Er is nog een foto waarop ik deze wolk van een trofee als een trots prinsesje dat er niks voor had hoeven doen in m’n armen nam.
Als kneedbare pop heb ik dat broertje jarenlang aan mijn vriendinnetjes opgevoerd en hij liet het zich al die tijd welgevallen. Om de haverklap verkleedde ik hem, propte hem onder de zoldertrap in m’n lievelingshoekje en fietste Amersfoorste ‘ronden’ met ‘m. Toen hij vier was en ik acht maakte ik hem onder de douche wijs dat wat hij tussen z’n mollige varkenspootjes had, er net als bij mij nog van zou worden afgehaald.
Mea maxima, maxima culpa…
Hoe komt een kind erop?? We spreken nu over de jaren 70, toen er bepaald nog geen commerciele televisie was, waar mijn broertje zich als maker inmiddels al zo vaak schuldig aan heeft gemaakt.
Zijn wraak op zijn zus is oorverdovend gebleken. Al jong speelde hij autodidactisch piano en gitaar, terwijl ik alsmaar dure muzieklessen kreeg,
En nu blijkt hij een tv-journalist met zeer lange adem. Pffff, zou je zo’n jongen niet…
Over een half uurtje viert de wereld de verjaardag van Frederic Chopin. Op 1 maart 1810 incarneerde deze trooster van velen.
Toen dat incarneren mijn kleine broertje overkwam was ik ook al zo door het dolle heen, maar dat hebben we na de jaren des onderscheids meesterlijk weten te verbergen. Wat mij troost is dat ik in ieder geval zeker weet dat dat kleine broertje niet stiekem Chopin spelen kan. Hoewel? Familie…wat weet je ervan? Ooit, toen ik als puber ’s avonds laat de achterdeur binnensloop, dacht ik dat de radio aanstond. Maar het was m’n broertje.
Staand in de duisternis. Achter de piano. Vierstemmigheid. Zo luidde zijn wraak op z’n zus.
Ik vrees het ergste dit Chopin- en Joranjaar.

Waarheid

Annemiek — Thu, 25 Feb 2010 22:48:19 +0000

Er verschijnen smsjes die melden dat in De Wereld Draait Door een frutje Vermoeden zit, waarin Dries van Agt vertelt hoe hij als katholiek jongetje de protestantse buurjongens afroste.
Een totaal uit z’n verband geknipt fragment. Lachen geblazen.
Aha, zo gaan ze daar dus te werk. Je knipt wat stuk en plakt wat aan elkaar. Een chirurgisch medium, zo mag je dat televisiemaken wel noemen.
Maar och. Als we met z’n allen geen chirurgen waren, zouden we gek worden. We knippen en plakken de hele dag. In ons hoofd, in onze verhalen, agenda, herinnering en waarneming.
Vandaag de laatste hand gelegd aan de correctie van “Ik geloof het wel”. Een boek dat ik in briefvorm mocht schrijven met Hein Stufkens over de houdbaarheid van het christendom. Het kan zijn dat de titel nog verandert. Net zoals sommige van mijn standpunten al van kleur zijn verschoten. En dan heb ik het nog niet eens over de schaar en het plaksel waarmee de van huis uit katholieke medeschrijver en mijn protestantse pen de kerk van eeuwen her beschrijven.
Verhalenvertellers met schaar en lijmpot, dat zijn we allemaal. Ook als er niemand in de buurt is, papagaaien we door in ons hoofd en zijn we onze eigen corrector bovendien.
Misschien is dat de reden dat ik bij tijd en wijle mijn oor graag te luisteren leg. Omdat de beker van sommige verhalenverzinners zo overloopt, dat er toch iets opgevangen moet worden. Anders verdrinken we voortijdig.
Er verschijnt iemand ongevraagd aan mijn tafeltje. In ’t voorportaal van het schattige bioscoopje om de hoek, waar ik de film ‘A single man’ wil gaan zien.
Hij heeft een motorpak aan en een biertje in z’n hand. Een mooie man met een beschaafd accent en een rijke taal. Hij wil iets vertellen, dat is meteen duidelijk.
Hoe langer ik luister, hoe eenzamer en kaler zijn verhaal wordt. Schil na schil valt. Een totale vreemde die op een heel kalme manier iets huiveringwekkends laat zien. Zonder montage, schaar of plaksel lijkt hij een kant van ons allen te tonen die we meestal bedekt houden. Of zegt hij maar wat en herhaalt hij een verhaal dat hij al decennia lang van buiten kent?
Ooit hoop ik zijn hartenkreet te verwerken in een verhaal. Alweer een verhaal. Maar wat kunnen we anders? We nemen afscheid, de desolate motorman en ik.
Ik ga de donkere bioscoopzaal binnen. Om in het verhaal te kruipen van de bekroonde acteur die nu een homoseksuele man speelt, terwijl hij groot geworden is als vrouwenverleider. Het liefst gekostumeerd.
Weer een mooie film. Maar toch. Kunnen we elkaar echt alleen met verhalen bereiken of bestaat er ook een naakte waarheid? Mag ik ooit de naakte waarheid?

Weidsheid

Annemiek — Mon, 22 Feb 2010 20:17:34 +0000

Het nieuws meldt dat veel mensen onbewust aan angstaanvallen lijden. Dat zou minder onschuldig zijn dan het lijkt, want zulke aanvallen kunnen tot een hardnekkige angststoornis leiden en kom daar maar weer eens van af. In dit item wordt een vrouw aan het woord gelaten die in een auto altijd begint te hyperventileren, zeker als ze niet bij een portier zit en het voertuig flinke vaart maakt. Dan gaat ze zweten en wordt ze misselijk.
Ik ben benieuwd voor hoeveel mensen dat herkenbaar is. Misschien dat niet altijd dezelfde aanleiding –in dit geval de auto- angst veroorzaakt, maar wellicht is die onberedeneerbare paniek voor niemand vreemd.
Zo is een van de meest intellectuele, nuchtere en humoristische mensen die ik ken onder andere bang voor liften. Hij weet daar wel een mooie draai aan te geven door net als de mystica Hadewych te beweren dat claustrofobie een bewijs van onze grootsheid is. Terwijl hij de trap neemt, schalt hij door het trappenhuis:
‘Alle dinghe syn mi te inghe, ick ben so wied.’
Ja ja. Uitslover met klein hartje. Hoewel…misschien hebben hij en Hadewich wel gelijk…
Ik herinner me dat ik het als piepklein kindje Spaans benauwd kreeg van doffe regelmaat en aangeharkte tuinen. Ik was dan ook geen erg goed bezoek, want gruwde zichtbaar van het strakke huishouden van vriendinnetjes: Op zaterdag bonen met spek, net gekochte kleren moesten altijd in de kast blijven tot het nieuwe er af was en om half zes werden de aardappels geschild.
Op de een of andere manier heb ik zo lang ik me kan herinneren een afschuw gevoeld voor schijnbare orde. Alleen wie dood is, is buiten levensgevaar. Heel jong voelde ik al aan m’n ultraverse watertje dat we daar geen doekjes voor het bloeden om moesten winden.
Tegenwoordig probeer ik die afschuw voor orde wat weg te lachen, maar ben me meer dan overbewust dat de alleenstaande buurman iedere zelfde dag van de week om klokslag negen uur in de ochtend luidruchtig een enorme was moet doen.
Een zinnig mens kan bang zijn voor de benauwde ruimte van een lift, ik ben dat voor de engheid van strikte afspraken en regels.
In een krankzinnige poging de onberedeneerbare paniek van me af te schudden, grijp ik een nooit eerder gedragen spijkerbroek, spring in een huurauto, scheur naar een verre stad en ga midden op de dag naar de film. Allemaal dingen die ik nooit doe. Wat als resultaat heeft dat ik binnen de kortste keren totaal gedesorienteerd ben en geen idee meer heb waar ik ophoud en de rest van de wereld begint. Dat komt niet in de laatste plaats door de film. Shutter Island.
Een homeopatisch middel tegen angst. Daar wordt de angst je zo onontkoombaar en meeslepend toegediend dat het alleen maar tot bevrijding leiden kan. Allen die angstig en achterdochtig zijt: trakteer jezelf op een enkeltje Shutter Island.
So wied zijn we. Eng gewoon. Zeker als dat ons meer dan briljant wordt voorgeschoteld door Leonardo DiCaprio. Misschien zijn we inderdaad wel bang voor onze grootsheid. Voor weidsheid.

Het verwenjaar

Annemiek — Sat, 20 Feb 2010 11:26:39 +0000

Niet te geloven, het kabinet is gevallen!
Ik wou net een knusse mijmering beginnen over de verwendag voor gepeste kinderen. Dat me dat bericht gisteren zo ontroerde.
Een beeldschone vriendin vertelde me net dat zij vroeger gepest werd. Hoe mooi en slim ze ook was. Of misschien juist daarom?
We memoreerden dat we een geschiedenisleraar hadden die Wilders heette. Dat de mooiste jongen van de klas de naam Balkenende droeg. Inderdaad een neef van. En dat zijn kleine broertje een tijdje in ons gezin woonde wegens ingewikkeldheden in zijn ouderlijk huis.
Maar nu is het kabinet gevallen. En sinds jaren maak ik me ernstig zorgen. Dat doe ik samen met Peter R. de Vries, die ik mocht interviewen voor Broadcastmagazine. Hij maakte zich kwaad over Wilders ‘kopvoddentax’ en werd vervolgens bedreigd door de aanhang van de PVV-voorman. De Vries is wel wat gewend, maar ondanks dat is hij geschrokken van de briesende verongelijktheid van deze lieden. Hij vraagt zich af waarom mensen blijven denken dat hun leven veranderen kan door een politicus, in plaats dat ze zelf in actie komen om het eigen lot in de kraag te vatten.
Plotseling ben ik mijn goede vriend Relativering uit het oog verloren en staar droevig naar de reacties die de lezers van de Telegraafwebsite dag in dag uit spuien. Het lijkt wel of dit land barst van de verongelijkten en gepesten. Wat is daarvan de consequentie nu het kabinet gevallen is? Die verwendag voor gepeste kinderen…laten we daar een jaar van maken. Laten we in 2010 iedereen die aai en knuffel tekort is gekomen oneindig in de watten leggen met muziek en lieve woorden. Laten we pleeggezinnetje spelen voor allen die verhard en gekwetst zijn. Want anders…pfff…

Eskimootje leef je nog?

Annemiek — Tue, 16 Feb 2010 13:03:54 +0000

Alweer sneeuw. Vanochtend om vier uur was de wereld nog vlokloos, maar nu ik tegen zevenen weer naar buiten blik, zijn de straten opnieuw wit.
Kan ik lekker weer in m’n eskimopakje. Wie weet valt er nog wat te neuzen.
Maar in plaats van aanstalten te maken, talm ik maar wat bij het raam. Wat een winter. Tijdens een tentoonstelling in Parijs las ik ooit dat Eskimo’s vanwege hun barre overlevingstochten maar in hele kleine groepen kunnen leven. De sterken blijven overeind. Daardoor is bij hun het syndroom van Down uitgestorven, zodat broers en zussen gevaarloos nageslacht kunnen ontvangen.
Zelfredzame overlevers in bontmutsen en berenvellen.
Zou het met ons ook die kant op gaan? Het lijkt er nu toch steeds meer op dat de beloofde ijstijd al begonnen is.
Maar in alle vroegte las ik vanochtend dat we juist degenereren met z’n allen. Dat komt door de toenemende medische mogelijkheden. Bijvoorbeeld dat je met hulp toch zwanger worden kunt, ook al was je van jezelf onvruchtbaar. Dat zal uiteindelijk leiden tot steeds meer hulpbehoevende onvruchtbaarheid.
Met andere woorden: ontbering maakt ons sterk en van teveel hulp van buitenaf worden we watjes. Mmmm, laat de sneeuw maar liggen, ik ga er op uit!
Maar net nu ik m’n eskimopak wil aantrekken, valt me iets geks op.
Voor m’n deur ontbreekt een Amsterdams paaltje. Dat had weliswaar al een dag plat gelegen, want is gisteren waarschijnlijk met veel geweld omver gereden. Er zijn tijdens de zware botsing ook tientallen klinkers gelicht. Een deel van een autobumper lag naast de puinhoop. Het woord paal is dan ook beter op z’n plaats. Al liggend was pas goed te zien wat zo’n beroemd Amsterdams hebbeding voor een omvang heeft. Weg is m’n buffer die enge vrachtwagens weerhouden zou om m’n hoekwinkeltje in te schuiven.
Maar nu, om zeven uur blijkt de omver gereden paal ook nog door iemand te zijn meegenomen. Rare wereld. Zou het een geplande operatie zijn? Eerst doelbewust van de sokken rijden en ‘m dan in de vroegte ontvreemden? Terwijl ik me dat sta af te vragen, verschijnt er een vrouw op een fiets met kinderzitjes die mijn vuilniszak meeneemt. Het moet toch niet veel gekker worden. Wat moet ze daarmee?
Ze zal van een koude kermis thuiskomen. Want kat Kokje weet wat er in die zak zit en hij is ronduit blij dat ‘ie er van af is.
Wat bezielt die mensen? Zien zij de eeuwige sneeuwbui ook al hangen en worden ze extra zelfredzaam? Palen en zakken worden naar holen gesleept.
Mmmm, lekker ingesneeuwd raken met een zelfredzame holbewoner, het lijkt me wel wat.
Laat de lente nog maar even zitten.

Verlangen

Annemiek — Fri, 12 Feb 2010 23:22:29 +0000

Lang geleden wilde ik op dat ene podium. Omdat er wat te verdienen viel, want ik was een ronduit arme student. Maar ook omdat dat podium rond draaide. Dat trok me wel. Een ronduit foute tent waar ik naar verlangde.
Ik wist toen nog niet hoe echt goed fout het daar zat, dus voldeed ik aan de ballotagewensen van de bedrijfsleider: Het spelen van My funny Valentine.
Daarop werd ik aangenomen en ik draaide achter mijn vleugel menig rondje tussen tafeltjes van verliefde stellen en enge zakenkoppels.
Ja, we bevonden ons op een langzaam draaiende schijf, mijn vleugel en ik.
Ik ben er ook weer vanaf gevlucht wegens walgelijke wantoestanden. Wat de vleugel heeft beslist, is me ontgaan.
Maar dat liedje is altijd besmet gebleven, tot mij de bijgevoegde versie ter ore kwam.
Valentijnsdag, het is bijna weer zover.
Winkels en restaurants schreeuwen ons toe dat we romantische kado’s moeten geven en innen.
Zondag zit iedereen met de gebakken peren. Zul je zien. Niks ontvangen Of het plichtmatige geven vergeten. Dat zal weer wat worden.
Verlangen is een gat in de markt gebleken.
Maar ook in religieuze kringen leven we op van het Grote Verlangen.
In zalen die willen mijmeren over dat woord, schamper ik maar wat. Dat juist emoties als verlangen, als hoop en vrees, afschuw en begeerte die diepe tevredenheid in de weg zitten.
Dan worden mensen vaak boos. Omdat ze tevredenheid stom vinden. Dan lopen de emoties vaak op.
Dan wil niemand dat er oordeelloze, tevreden liefde bestaat. Dan zegt iemand kwaad dat je nu eenmaal meteen oordeelt als je een ander ziet. Of ruikt. Vlak de kracht van de reuk niet uit.
Dan zeg ik dat je je indrukken misschien ook met een korreltje zout kunt nemen.
Dat je zomaar in de tram naast een gevaarlijk heerlijk ruikende getrouwde man kunt staan. Maar dat dat ook kan liggen aan het waspoeder van z’n vrouw. Relax beeb.
Verlangen, ik heb er niet veel mee.
Dan kom ik heel laat en uitgeput thuis en vind op m’n mat een valentijnsroos van m’n vader. Dan zijn de korreltjes zout ineens onvindbaar. Dan blijk ik toch 45 jaar verlangd te hebben. Wat een funny valentijn.