Schrijver rekent af met haar papagaai

Algemeen Dagblad, 5 mei 2007
door Albert Kok

Paspoort Annemiek Schrijver
Geboren: 21 oktober 1964 in Arnhem.
Opleiding: Studeerde schoolmuziek aan het conservatorium in Hilversum.
Carrière: Nadat ze acht jaar muziektherapie gaf aan verstandelijk gehandicapten, stapte ze over naar de omroep. Presenteerde een klassiek muziekprogramma en werkte voor KRO en NCRV bij o.a. Damokles, Volgspot en Plein publiek. Presenteerde twee seizoenen bij de NCRV op tv het interviewprogramma Copyright mens. Is sinds 2002 verbonden aan de IKON, waar ze momenteel op zondag gesprekken voert in Het vermoeden en Alziend oog.
Privé: Ze groeide op in een gereformeerd gezin in Amersfoort en woont in Amsterdam.

,,Ik zag een huisje te koop staan in een volkstuin. Heb het in een opwelling gekocht. Ik bracht mijn laptop erheen en besloot de volgende dag een boek te schrijven. Als een bezetene ben ik gaan tikken. Zonder enig vooropgezet plan. Tijdens het vrijen wordt de keel van de hoofdpersoon dichtgeknepen. Geen idee waar dat vandaan komt. Alsof het verhaal al ergens in de lucht hing en ik het alleen maar even hoefde door te geven. Drie maanden later was het af.’’
Menig aankomend schrijver zit zo lang op zijn eerste roman te broeden dat hij altijd een aankomend schrijver blijft. Annemiek Schrijver heeft – ondanks haar naam – nooit gedroomd om een boek te schrijven; ze deed het gewoon. Zij het niet tot ieders vreugde. De recensente van de Volkskrant bijvoorbeeld haalde na de geboorte van Rachab ongemeen fel uit: ‘Het slechtste boek van 2007 is al geschreven.’
Dat hakt erin, denk je dan, maar Schrijver, bij televisiekijkers bekend als presentatrice en ‘reli-babe’ van de IKON, bezweert dat dit nogal meevalt. ,,Ik had die agressie wel verwacht. Mijn persoon wekt dat kennelijk op. Is altijd zo geweest. Vroeger op school was ik het kind dat bij de gymles nooit werd gekozen en dat bij een spelletje verstoppertje nooit werd gezocht.’’
Hoe dat komt? Schrijver, in eerste instantie afwerend: ,,Misschien wel omdat mijn haar zo slordig zit.’’ Later komt ze in relatie tot Rachab (een psychologische roman over religie, wellust, opvoeding, vrijheid en overgave) met meer aannemelijke verklaringen voor de weerstand die ze soms oproept: ,,Ik ben heel onbescheiden; durf hoog van de toren te blazen. En ik heb de neiging om woorden te gebruiken die provocerend zijn. In mijn boek voel ik mee met een vrouw die onder andere haar hoerige kanten onderzoekt. Kennelijk wekt dat agressie op.’’
Niets in haar stem verraadt woede of teleurstelling. Dat is geen pose, bezweert ze. ,,Mensen kunnen mij wel pijn doen, maar ik ervaar weinig angst voor die pijn. Ik loop er niet voor weg. Sterker nog: eigenlijk ben ik in zo’n situatie vooral nieuwsgierig waar het zeer doet. Klinkt dat onaantastbaar? Ik zou eerder zeggen: onverstoorbaar.’’ Schouderophalend: ,,Het is zoals het is. Ik heb geleerd dat het leven zoveel simpeler is als je er niet tegenin gaat, als je niet op de rem gaat staan.’’
Die praktische levenswijsheid is haar niet komen aanwaaien. Iedereen heeft last van een innerlijke papagaai, legt ze uit die de hele dag tegen je aan loopt te tetteren. Bij de één roept die papagaai: ‘jij kan niks!’; bij haar riep die papagaai: ‘jij hoort er niet bij!’ Een tweedaagse cursus van ortho-pedagoog Jan Geurtz: ‘Vrij van de innerlijke criticus’, gaf haar een andere kijk op de dingen. Ze besloot dat ze zich niet langer zou laten remmen door oude, jong aangeleerde gedachten, emoties en gedragspatronen. ,,Wij kunnen allemaal veel meer dan we denken te kunnen. En ik denk dat ik kan schrijven. Dat mijn eerste boek nog niet bij iedereen in goede aarde valt, zegt me niks. Weet jij wel hoe lang het heeft geduurd voordat Renate Dorresteijn en Maarten ’t Hart het zelfs maar voor elkaar kregen dat ze een uitgever wisten te strikken? Mijn debuutroman is meteen op de markt verschenen en de eerste druk van zesduizend exemplaren is al uitverkocht.’’
Annemiek Schrijver wordt gelezen, concludeert ze, dus het moet raar lopen als er geen tweede boek komt: ,,In Rachab vindt mijn hoofdpersoon de vrijheid; in deel twee wil ik onderzoeken of ze die vrijheid aankan. Ik moet nogal eens denken aan Thelma & Louise. Met dat prachtige einde bij de Grand Canyon. Aan de rand van het ravijn, ja. Maar daar groeien toevallig wel de mooiste bloemen.’’
De innerlijke papagaai die zegt dat ze er niet bij hoort, is zo te horen definitief tot zwijgen gebracht.