De gong
Vanavond mag ik een katholiek priester spreken. En ik ben al dagen over kloostertijden aan het mijmeren.
Dat zodra de kloostergong luidt, je stopt met waar je mee bezig bent en overgaat op je volgende taakje.
Vele monastieken zeggen dat dit geen gevangenschap, maar juist vrijheid brengt.
Tijdens deze dagen, in de aanloop naar een druk werkseizoen, probeer ik dat ritme een beetje uit.
In de hoop dat het ook in barre tijden vol te houden is.
Net als Benedictus ervaren dat tijd kostbaar maar niet schaars is.
En er dus ook volop gelegenheid en ruimte zal blijven voor stille tijd, gebed en studie.
Geen idee hoe de priester erover denkt.
Maar eerst nog even een uurtje Losse Flodderen: Gewoon voor de lol, in dat mooie boek van John Welwood over de liefde lezen. Over hoeveel moed het vergt om echte nabijheid toe te laten.
De stokoude schildpadden van Artis hebben dat vandaag al gedemonstreerd.
Deze dieren kunnen wel tweehonderd worden. Waarmee ook zij laten zien dat tijd niet schaars, maar wel kostbaar is.
Vreemd ontroerende beelden. Het doet me denken aan het machteloze verlangen van de romanpersoon Manon in ‘Rachab’. Dat boek lijkt al zo lang geleden.
De passage die ik nu lees van John Welwood, lijkt de ondertiteling van het filmpje met de schildpadden:
‘De liefde bedrijven is de letterlijke omzetting van hartstocht in overgave. Heel de ontplooiing van hartstocht -toenadering, hofmakerij en alles wat daarbij hoort -
is 1 lange aanloop naar een ogenblik van orgastisch loslaten, een ontlading waarin je je vervuld en leeg tegelijk voelt -vervuld van leven en zonder een zelf.
Tegen de tijd dat je het orgasme nadert kun je je niet aan je partner vastklampen, noch aan het leven of zelfs maar aan de seksuele opwinding van het moment. Je
moet eenvoudigweg alles loslaten. Het orgasme tilt je over de drempel van het grote onbekende. Het tilt je uit boven je verstand, het genot, je geliefde, en zelfs boven de relatie.
Dat is de reden waarom de Fransen het de kleine dood noemen.
Door onze hartstocht tot het einde toe te volgen, bereiken we de grens tussen leven en dood; daar ervaren we de onbeduidendheid van ons kleine zelf als we opgaan in het grote mysterie van onze oorsprong, waarin we moeten terugkeren. Geen wonder dat we ons zo vastklampen aan onze hartstocht; het is een manier om je te verweren tegen de ervaring van de dood. Maar al klampen we ons eraan vast alsof ons leven ervan afhangt, toch is hartstocht op een hoger doel gericht. Als medium voor de onlesbare dorst van liefde naar heelheid, moet hartstocht ons verbinden met het geheel van de werkelijkheid; met liefde en dood. ‘
Dank, oude schildpadden van Artis, voor dit ontroerende samenzijn.
De gong gaat.
Nu is het tijd voor de priester.
Die kloostertijden zijn niet erg geestdodend te noemen.
Troostrijk herfstvooruitzicht dat mij streelt.
3 reacties op
lieverd,
Goed om de getijden te ondergaan. Goed om daar tijd voor te nemen Goed, die oude katholieke gebruiken en rituelen en daar een diepere inhoud aan te geven. Het angelus om 12 en 6 uur: De engel heeft aan Maria geboodschapt (aan ons) en wij hebben ontvangen van de Heilige Geest.Het Christusbewustzijn daalt in ons.
Wees gegroet Annemiek, Vol van genade. Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is Jezus, de vrucht van Uw schoot.
Alles is heilig!!
Dank voor je overweging, ook deze keer
.Hans
‘Per gongslag’ kunnen stoppen met wat je aan het doen bent. Zonder in die bezigheid te blijven hangen, een pauze kunnen nemen of iets anders aanpakken. Het kan een mooi blijk zijn van werken in aandacht, zonder een zweem van obsessie. Thich Nhat Hanh bijvoorbeeld zingt er de lof van.
Van mensen die bergen werk verzetten, gaat wel het verhaal dat juist zij altijd tijd vinden om precies voldoende in te gaan op wat ploeterende mindere goden als lastige verstoringen zouden ervaren (mensen die onverwacht aandacht vragen, kleine ongelukken enzovoorts).
Ik heb mezelf nooit uit de klauwen kunnen houden van obsessies. En dus evenmin uit die van prikkelbaarheid, holle euforie en uiteindelijke leegte.
Die schildpadden bijvoorbeeld lijken me vrij van seksuele obsessie; ze doen het als het bij ze opkomt en zijn daarna van hun lust verlost. (Anders dan bij Manon, die van het ene ‘heilige moeten’ in het andere verstrikt dreigde te raken; ook iets als ‘moed’ is op het gedrag van de schildpadden, die geen schaamte kennen, nauwelijks van toepassing.)
Obsessie is voor mij gekoppeld aan het illusoire idee door een zoveelste vlaag van heilig moeten – en desnoods onder het te vaak negeren van ‘pijngrenzen’ – aan het Absolute (zoals Waarheid, Aanvaard-zijn of Extase) te kunnen raken, of sterker nog, er zodanig in te kunnen doordringen dat je er nooit meer uit valt. Het verlangen Klaar te zijn, onophoudelijk.
Terwijl zo exact het tegenovergestelde gebeurt. Klaarheid is juist gelegen in wat telkens weer onaf en onvolkomen lijkt. Maar het is mogelijk dat in te zien, zonder je schijnbaar zo Bevlogen Dwangmatigheid kwijt te raken.
En zoals bekend kan juist obsessie zich vermommen als meditatie, yoga, filosofie, levensbeschouwing, psychotherapie of je laven aan een wijs geacht persoon, een mooie tekst; of als vorm van recreatie of spel; ja zelfs als onverschilligheid.
Obsessie lijkt dieper te wortelen dan inzicht kan reiken, dieper nog dan primair lichamelijke gevoelens; zelfs normaliter niet mis te verstane waarschuwingen als hoofdpijn, slecht slapen, verkrampingen, bepaalde ruzies enzovoorts stellen er geen natuurlijke grenzen aan.
Ik heb mijn gong niet gevonden. De enige betrekkelijke remedie tegen obsessie, die slopende vorm van onvrijheid, lijkt voor mij – ja, een zwaktebod misschien -: radicaal niet meer werken aan wat dan ook. Alles opgeven. Niet meer meedoen. (Overigens is daar toch een bescheiden vorm van moed voor nodig, verregaande ‘werkeloosheid’ is geen eindeloze vakantie zonder beren op de weg.)
Annemiek, of waarde bezoeker van haar blog, laat het alsjeblieft horen als – en hoe! – je jouw gongslag hebt vernomen.
Lezer,
Ik herken veel van wat jij ervaart als pijn en moeite, geestelijk en fysiek. Persoonlijke conflicten, het leed van de wereld. Het waarom van wat gebeurt.Het verlangen daar definitief van verlost te zijn.
Als 14jarige, ik had nog maar een paar weken te leven, droomde ik in als monnik in een stupa te zitten, uitzicht over berglandschap in zachte
pastelkleuren. Een lichte bries. Diepe diepe vrede.
Kortgeleden een droom. Een stem die zegt: “Jezus trekt aan je hart met
duizend banden.” Ik ben nooit zo intens ontroerd geweest.
Ik dacht: God geeft het zijn geliefden in de slaap.
Vanmiddag hevige slagregen. Ik mediteerde. Er was alleen maar regen.
Ik was er even niet. Ik regende.
Dat zijn momenten. Gongslagen?
De man die mij als doodziek kind hielp, vertelde:
“Primal sin is the illusion that God and I are two,” en als de golf straks
breekt, hoop ik dicht bij het ervaren te zijn dat ik de zee ben.
En intussen moet ik leven met het gegeven, dat ontroering, liefde, wanhoop
pijn, verlangen de ander niet kunnen bereiken, kennelijk op deze plaats,in deze tijd, bij deze persoon de wijze is waarop, de Eeuwige, God, het Zelf,
whatever, zich manifesteert. Ik denk niet dat ik daar veel aan kan veranderen!