Het vraagspel
Willem Aantjes, de man die ons de laatste nacht van dit jaar in de Nachtzoen op bed zal gaan leggen, was onlangs ook te gast in het televisieprogramma De Kist van de EO.
De cameraploeg mocht naar binnen. Maar die kist zelf kwam er bij hem niet in. Zelfs niet in maquettemodelvorm.
Want een paar jaar geleden verloor Willem Aantjes zijn beeldschone kleindochter aan de dood.
Die met dat mooie straalhoofd, wanneer ze trots vertelde dat haar opa geen andere kadootjes voor zijn verjaardag hoefde dan haar. Zij was haar grootvaders grootste gift, geboren op dezelfde januaridag als hij.
Na het drama van haar dood viert hij nooit meer zijn geboortedag. En het grootste leed blijft het maar moeten aanzien van het verdriet van zijn eigen kind om diens verloren dochter.
De Kist. De Nachtzoen. We vragen maar raak naar dood en nacht en ontij.
Soms moet je in deze branche oppassen voor beroepsdeformatie.
Mijn collega’s van Het Vermoeden wezen mij er voor het kerstreces op dat mijn lichte ongeduld ten opzichte van mensen met aanvankelijke cameravrees wat al te geroutineerd aan het worden is. Alsof het allemaal zo gewoon is om je ziel en huid te verkopen aan Neerlands volk.
Vandaar dat ik zelf ook ja gezegd heb tegen De Kist. Om eens in de schoenen van de geinterviewde te staan. Hoe is het om tijdens een voorgesprek dwars doormidden te worden gezaagd? En dat het dan nog maar de vraag is of je daarna door de ballotage rolt. Of te licht zal worden bevonden.
De redacteur van het EO-programma is een uitstekende interviewster. Ze lokt me tijdens ons voorgesprek uit over duizend doden sterven. Dat de kleuter, de puber en de verwachtingsvolle moeder in mij al overleden zijn. Dat we dieren doden alsof we niets met ze te maken hebben. Zolang er slachthuizen zijn, zullen er oorlogen bestaan. Dat er naast die grote dood ook die kleine is.
Dat we alles ontvangen hebben en het misschien daarom ook in vertrouwen kunnen teruggeven. Dat we ons ontscheppen zullen moeten.
Dat dit lichaam een lijk wordt. Maar ook een tempel van God is.
Tot mijn verrassing is het leuk om geinterviewd te worden. Bijna net zo fijn als zelf vragen te stellen. Aandacht geven en krijgen, daar gaat het misschien allemaal om.
Het lijkt me zo mooi om dat tijdens de feestdagen met nabijen te doen: het sacrament van de aanwezigheid met elkaar spelen. Met vragen als:
Wat is er dit jaar gebeurd? Welk verschil heb je gemaakt? Wat bleek er echt toe te doen?
Wat is je grootste geschenk? Wat ga jij aan het komende jaar geven?
