Sensuele middag

Plooi na plooi. Pli selon pli. Dat is een compositie van de 86-jarige Pierre Boulez naar een gedicht van Mallarmé. De oude man komt dat vandaag zelf in het Concertgebouw dirigeren. En dat idee is afkomstig van de Zaterdagmatinee-leider met wie ik ooit kopjes chocola dronk. Toen we nog de waarheid spraken. In een wervend aankondigingsfilmpje
belooft hij ons vandaag een sensuele middag.
Nu krijg ik tijdens het klimmen der jaren sterk de indruk dat de meningen nogal verdeeld raken over het sensuele gehalte van bepaald soort middagen. En als iemand op het gebied van levenservaring recht van spreken heeft, is het toch wel de rijpe concertvriend. Die is weliswaar nog geen 86, maar over 3 jaar is het mooi wel zover. Naast hem mag ik deze hele sensuele middag zitten. En hoewel hij z’n lange benen niet kwijt kan en een reprimande krijgt van de voorbuurman, realiseer ik me dat ik toch behoorlijk volwassen geworden ben met zo’n beschaafde uitgaansdate aan mijn zijde.
Deze man komt al decennia lang naar de Matinee en spreekt van een verslaving. Maar ook van het feit dat het hier om muziekles gaat. Je mening of appreciatie doen er niet onmiddellijk toe.
Vroeger was dat wel anders. Mijn ex wachtte altijd op het allerzachtste stukje in die contemporaine plik-en-plokherrie en schreeuwde dan hard: ‘Het wordt weer tomatentijd!!’
Ik ben verliefd op hem geworden toen ik in 1991 een oude radio-opname hoorde waarin de Duitse componist en dirigent Stockhausen het muitende Concertgebouwpubliek toeschreeuwde dat het stuk nog dertig minuten zou duren.
‘Te lang!!!!’ gilde mijn aanstaande toen heel hard terug. Is allemaal vastgelegd en terug te vinden in het omroeparchief.
Maar de tijden zijn veranderd. We zijn wijzer en milder. De hele middag proberen de rijpe concertvriend en ik de nevel te ontwaren die optrekt uit die prachtstad Brugge. Want daar gaat dat gedicht van Mallarmé over. En die vijf delen van Boulez dus ook. Jarenlang heb ik me groen en geel geërgerd aan die buitenmuzikale uitleg die nodig was om de bloedeloze klanken van de 20e eeuwse muziek te rechtvaardigen Toen ik nog op radio 4 mocht presenteren, zei ik altijd Boulee. Frans, zou je zeggen. Hedentendage lispelt men Bouless. Ook mijn ongetwijfeld peperdure muziekopleiding heeft geen enkel dodekafonisch inzicht opgeleverd. De niet-goed-geld-terug-methode zou mijn ouders waarschijnlijk best blij maken.
En nu, aangezien ik op het grote podium ritme noch passie hoor, dwalen mijn gedachten alweer af. Naar het absurde feit dat die moderne-kunst-hatende ex een hoge functie heeft verworven in het pluche waar hij ook al niks van hebben moest. Toen ik na onze scheiding opgetogen tegen zijn beste vriend zei dat we zulke goeie vrienden gebleven waren dat we best nog eens samen naar het theater konden, antwoordde die vriend: ‘Hij!houdt!helemaal!niet!van!theater!!’
Haha, wat een wilde wolven waren wij.
Maar mijn rijpe concertvriend applaudisseert beschaafd. Ik vraag of er nog een meezing-toegift van af kan. Hij weet beter.
Als we buiten in de zon zitten, zegt hij dat hij weinig ontwikkeling hoorde in die vijf lange delen. Hij kan er niks meer van nazingen. Hij werd zelfs een beetje paniekerig van die niet bewegende klanken die allemaal op elkaar leken. En nu wil hij bitterballen en weten of er in het komend seizoen een Winterresie valt te verwachten. Dan weet je genoeg. Als een man van 83, zittend in de zon naast het Concertgebouw waar hij op zijn 13e al naar Mengelbergs Mattheus kwam en gedurende 70 jaar nooit meer is weggeweest….als zo’n man trek krijgt in bitterballen en in de Winterreise, dan was het geen sensuele middag.