Al weken lang worden die twee woorden door mijn tong geproefd:
‘Wil’ en ‘dank’.
Beroemd geworden met het woord ‘tegen’ ervoor.
Tegen wil en dank. Dat iets tegen je wil gebeurt en je er ook niet voor danken kan.
Dat is nogal wat.
Vandaag heb ik iets dergelijks gedaan. Iets wat ik niet echt wilde en waar ik ook niet direct dankbaar van werd.
Sterker nog: de gebeurtenis was zelfs reden voor een plots oplaaiend gevoel van diepe onveiligheid. Intrigerende gewaarwording, dat wel. Dat als je iets echt niet wilt, er alarmbellen klinken.
Het ging notabene gewoon om werk. Niks ernstigs feitelijk.
En eigenlijk weet ik zelf wel hoe dat gevoel van onveiligheid veroorzaakt is. Door drie woorden die we in de levensbeschouwelijke wereld vaak hanteren als zijnde diepzinnig: Door hoop, verwachting en verlangen.
Meer en meer ervaar ik dat die drie woorden diepe tevredenheid in de weg kunnen zitten.
Dat juist zonder hoop, verwachting en verlangen het leven een eenvoudige, schitterende glans krijgen kan.
Maar die drie woorden lijken heden ten dage de core business van spiritualiteit te vormen.
Zo ben ik voor volgende week uitgenodigd om een vrijzinnige avond vol verlangen mee te maken. En zojuist vroeg een vriend die ik lang niet heb gezien waar ik naar verlang. Op het gevaar af dat ik saai en te licht bevonden zal worden, antwoord ik tegenwoordig met: ‘Nergens naar.’
Het is de waarheid.
Hoewel…ik verlang wel naar volgende week, als de legendarische pianiste Maria Joao Pires in het Concertgebouw Beethoven komt spelen.
Nu maar hopen en verwachten dat ze het juiste concert heeft ingestudeerd. Want ze heeft weleens per ongeluk op het verkeerde stuk gewed, zo laat onderstaand filmpje ‘expecting another Mozart concerto’ zien. Toch dwong dirigent Chailly haar toen in het werkelijke, niet voorbereide stuk. En zie haar: Tegen wil en dank is deze klavierleeuwin misschien wel op haar best.
Want van het a propos gebracht worden heeft er wellicht nog nooit zo beeldschoon uitgezien.
Dat zou dus betekenen dat we soms juist tegen onze wil en dank tot onze grootste hoogten worden gedwongen. Wel onder leiding van de zeer verleidelijke bekrachtiging van de ander, zo leert de lachende dirigent ons hier.
Maria Pires moet net als Jeremia zeggen:
‘HEER, u hebt mij verleid, en ik ben bezweken,
u was te sterk voor mij en hebt mij in uw greep gekregen.’
Daar wil ik wel dankbaar voor worden.
En er ontstaat spontaan een liedje van verlangen, ook wel ‘gebed’ geheten:
Moge er altijd verleidelijke anderen zijn om ons van onze aangekoekte aanname te bevrijden.